Nöbetçi Eczaneler
İkinci el otomobilde reel fiyatlar geriledi başlıklı son veri, piyasadaki yönü yeniden gösterdi. Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi tarafından hazırlanan rapor, şubat ayındaki hareketi ortaya koydu. Buna göre nominal fiyatlar yükseldi. Ancak enflasyondan arındırılmış tablo zayıfladı. Dolayısıyla ikinci el otomobilde reel fiyatlar geriledi ifadesi, piyasanın ana özeti oldu. Özellikle alıcılar ve satıcılar, bu verileri artık daha yakından izliyor.
BETAM raporu otomobil piyasasında yeni tabloyu ortaya koydu
BETAM, mart ayı Sahibindex Otomobil Piyasası Görünümü notunu yayımladı. Raporda “Reel Fiyatlarda Gerileme Devam Ediyor” değerlendirmesi öne çıktı. Buna göre ortalama satılık otomobil fiyatı yıllık bazda arttı. Geçen yılın şubat ayına göre artış oranı yüzde 22,5 oldu. Ayrıca ortalama fiyat 1 milyon 159 bin TL seviyesinde izlendi.
Bununla birlikte raporun en dikkat çekici bölümü reel değişim oldu. Enflasyondan arındırılmış fiyatlar aynı dönemde yüzde 6,9 düştü. Yani etiket yükseldi. Ancak satın alma gücü açısından tablo geriledi. Dolayısıyla ikinci el otomobilde reel fiyatlar geriledi tespiti, verinin merkezine yerleşti.
Nominal artış sürdü, ancak reel kayıp derinleşti
Satılık otomobil fiyatları kâğıt üzerinde yükselmeyi sürdürdü. Buna karşın reel tarafta düşüş devam etti. Bu ayrışma, piyasadaki gerçek eğilimi daha net gösterdi. Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde bu fark önem kazanıyor. Çünkü tüketici yalnızca etiket fiyatına bakmıyor. Aynı zamanda paranın alım gücünü de hesaba katıyor.
Bu nedenle son rapor, piyasanın yüzeyde canlı göründüğünü gösterdi. Ancak derindeki zayıflık korunuyor. Ayrıca fiyat artış hızının sınırlanması da dikkat çekiyor. Uzmanlar, önümüzdeki aylarda benzer eğilimin sürmesini bekliyor. Bu yüzden yeni veriler yakından takip ediliyor.
Araç sınıflarına göre artış oranları nasıl değişti?
Rapor, araç sınıfları arasında da farklılaşma gösterdi. En yüksek fiyat artışı C sınıfında görüldü. Bu sınıfta yıllık artış yüzde 26,1 oldu. En düşük artış ise E sınıfında kaydedildi. E sınıfındaki yükseliş yüzde 23,9 seviyesinde kaldı. Dolayısıyla her segment aynı hızda ilerlemedi.
Model yılına göre fiyat değişimleri dikkat çekti
Eski model araçlarda da farklı oranlar görüldü. En yüksek artış 2014-2018 model grubunda gerçekleşti. Bu grupta yıllık yükseliş yüzde 17,2 oldu. Buna karşılık en düşük artış 2004-2008 model aralığında kaldı. Bu gruptaki artış oranı yüzde 9,3 olarak ölçüldü.
Yeni model araçlarda ise tablo daha çarpıcı oldu. En yüksek artış 2020 model grubunda görüldü. Bu araçlarda yıllık değişim yüzde 16,2 seviyesine ulaştı. Ancak 2022 model grubunda artış belirgin biçimde yavaşladı. Bu grupta oran yüzde 6,8 olarak kaydedildi.
2022 model otomobil fiyatı 1,8 milyon liraya yaklaştı
Model yılı bazlı ortalama fiyatlar, piyasanın geldiği noktayı açık biçimde gösterdi. 2019 model araçların ortalaması 1 milyon 419 bin TL oldu. 2020 model araçlar 1 milyon 663 bin TL seviyesinde izlendi. 2021 model araçlar ise 1 milyon 675 bin TL ortalamaya ulaştı. Ayrıca 2022 model otomobillerin fiyatı 1 milyon 785 bin TL olarak kaydedildi.
Daha yeni araçlarda fiyatlar daha da yükseldi. 2023 model araçların ortalaması 2 milyon 54 bin TL oldu. 2024 model araçlarda bu rakam 2 milyon 144 bin TL’ye çıktı. 2025 model yılı araçlarda ise ortalama fiyat 2 milyon 551 bin TL oldu. Dolayısıyla üst segment ve yeni model araçlar piyasayı yukarı taşımayı sürdürdü.
Yakıt türüne göre en güçlü artış benzinde görüldü
Yakıt türüne göre dağılım da önemli sinyaller verdi. En yüksek artış benzinli araç grubunda görülmüştür. Bu grupta fiyatlar yıllık yüzde 20,7 yükseldi. Buna karşın elektrikli araç grubunda artış daha sınırlı kaldı. Elektrikli otomobillerde yıllık yükseliş yüzde 9,1 olarak kaydedildi.
Bu tablo, tüketici tercihlerinin fiyatlamaya doğrudan yansıdığını gösterdi. Ayrıca ikinci el piyasasında geleneksel motorlu araçlara ilgi sürdü. Bununla birlikte elektrikli araçlarda daha dengeli bir fiyat hareketi izlendi. Önümüzdeki süreçte bu farkın korunup korunmayacağı merak ediliyor.
Arz ve talep birlikte geriledi
Rapor yalnızca fiyatları değil, piyasa hareketliliğini de inceledi. Satılık otomobil ilan sayısı bir önceki aya göre düştü. İlan adedi yüzde 1,8 gerileyerek 877 bin 481 oldu. Ayrıca satılan ilan sayısı da yüzde 6 azaldı. Böylece piyasa hacminde yavaşlama sinyali güçlenmiştir.
Otomobil talep endeksi de aylık bazda geriledi. Endeks bir önceki aya göre yüzde 8,1 düştü. Ancak geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,6 artış görülmüştür. Yani kısa vadede frenleme yaşanmıştır. Buna karşın yıllık bazda ilgi tamamen kaybolmadı.
Satış oranı ve ilanda kalma süresi ne gösterdi?
Satılan otomobil sayısının satılık ilan sayısına oranı da düştü. Bu oran 1 puan gerileyerek yüzde 21,3 oldu. Dolayısıyla satış hızı bir miktar zayıfladı. Ancak ilanda kalma süresi ters yönde hareket etti. Satılık otomobillerin ilanda kalma süresi 1,6 gün kısaldı. Son durumda ortalama süre 21,3 gün olarak kaydedilmiştir.
Bu veri, piyasanın tamamen durmadığını gösterdi. Çünkü ilan süresindeki kısalma, belirli araçlara ilginin sürdüğünü düşündürdü. Bununla birlikte arz ve talepteki düşüş, temkinli görünümü korudu. Özellikle yeni raporlar açıklandıkça bu eğilim daha net anlaşılacaktır.
İkinci el otomobilde reel fiyatlar geriledi ve piyasa yeni denge arıyor
Son veriler, otomobil piyasasında iki farklı görünümü aynı anda sundu. Bir yanda nominal fiyat artışı sürdü. Öte yanda reel kayıp derinleşti. Bu nedenle ikinci el otomobilde reel fiyatlar geriledi başlığı, piyasanın mevcut ruhunu özetledi. Ayrıca arz ve talepteki eş zamanlı düşüş, dengelenme sürecini güçlendirdi.
Önümüzdeki dönemde faiz, enflasyon ve kredi koşulları belirleyici olacak. Bununla birlikte ilan sayısı ve talep endeksi de yakından izlenecektir. Özellikle yeni model araç fiyatları piyasa yönünü etkileyebilecektir. Dolayısıyla güncellenen veriler, hem alıcılar hem satıcılar için önem taşımayı sürdürecek.
Uzmanlar, mart ve nisan verilerinin ayrıca kritik olacağını değerlendiriyor. Çünkü bahar ayları piyasada yeni hareketlilik yaratabiliyor. Buna karşın reel baskı sürerse fiyat algısı yeniden değişebilecektir. Bu yüzden ikinci el otomobilde reel fiyatlar geriledi başlığı, önümüzdeki günlerde de gündemde kalabilecektir.