Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan son veriler, konut ve kira harcamaları kaleminin hane bütçelerindeki ağırlığını koruduğunu göstermektedir. 2025 yılına ilişkin Hanehalkı Tüketim Harcaması Araştırması sonuçlarına göre, Türkiye genelinde tüketim amaçlı harcamaların en büyük bölümünü konut ve kira giderleri oluşturmaktadır.
Açıklanan verilere göre toplam harcamalar içerisinde yüzde 29,3 pay alan konut ve kira giderleri ilk sırada yer almaktadır. Bu kalemi yüzde 20,5 ile ulaştırma harcamaları, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamaları takip etmektedir.
Konut ve Kira Harcamaları Hane Bütçelerinde İlk Sırada
TÜİK verileri, barınma maliyetlerinin vatandaş bütçeleri üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Özellikle son yıllarda kira bedellerinde yaşanan yükseliş, konut giderlerinin toplam harcamalar içindeki payını artırmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre tüketim harcamaları içerisinde en düşük paya sahip alanlar ise sigorta ve finansal hizmetler, eğitim ve sağlık harcamaları olarak öne çıkmaktadır.
Harcamaların dağılımı şu şekilde açıklanmıştır:
- Konut ve kira: Yüzde 29,3
- Ulaştırma: Yüzde 20,5
- Gıda ve alkolsüz içecekler: Yüzde 17,3
- Sağlık: Yüzde 2,2
- Eğitim: Yüzde 1,8
- Sigorta ve finansal hizmetler: Yüzde 0,8
Bu tablo, vatandaşların bütçelerinde önceliğin temel ihtiyaçlara ayrıldığını göstermektedir.
Yüksek Gelirli Hanelerde Ulaştırma Harcamaları Öne Çıkıyor
Gelir seviyelerine göre yapılan değerlendirmelerde dikkat çekici farklılıklar görülmektedir. En yüksek gelir grubunda bulunan haneler, bütçelerinin önemli bölümünü ulaştırma harcamalarına ayırmaktadır.
Bu gruptaki hanelerde:
- Ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25
- Konut ve kira giderlerinin payı yüzde 25,7
- Gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı yüzde 12,4
olarak hesaplanmıştır. Veriler, gelir seviyesindeki yükselişle birlikte ulaştırma harcamalarının bütçe içerisindeki ağırlığının arttığını göstermektedir. Araç sahipliği, yakıt giderleri ve seyahat harcamalarının bu tablo üzerinde etkili olduğu değerlendirilmektedir.
Düşük Gelirli Hanelerde Temel İhtiyaçlar Daha Büyük Pay Aldı
Gelir düzeyi en düşük yüzde 20’lik grupta ise harcama alışkanlıklarının farklılaştığı görülmektedir. Bu grupta bütçenin büyük kısmı barınma ve beslenme gibi temel ihtiyaçlara ayrılmaktadır.
TÜİK verilerine göre düşük gelirli hanelerde:
- Konut ve kira giderleri yüzde 38,7
- Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 29,2
- Ulaştırma harcamaları yüzde 8,6
pay almaktadır. Bu sonuçlar, gelir düzeyi düştükçe zorunlu ihtiyaçların toplam bütçe içerisindeki ağırlığının arttığını ortaya koymaktadır.
Tek Kişilik Hanelerde Konut Giderleri Daha Fazla Yer Tutuyor
Araştırmada hane büyüklüğüne göre yapılan analizler de dikkat çekmektedir. Özellikle yalnız yaşayan bireylerde konut maliyetlerinin bütçe üzerindeki etkisi daha belirgin görünmektedir. Verilere göre tek kişilik hanelerde toplam harcamaların yüzde 41’i konut ve kira giderlerinden oluşmaktadır. Aynı grupta ulaştırma harcamalarının payı yüzde 14,4, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı ise yüzde 14,3 seviyesinde bulunmaktadır. Uzmanlar, kira ve sabit konut giderlerinin tek kişilik yaşam modelinde daha yüksek maliyet oluşturduğunu belirtmektedir.
Kalabalık Hanelerde Gıda Harcamaları İlk Sıraya Yerleşti
Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde ise harcama yapısı farklılaşmaktadır. Bu grupta gıda harcamalarının toplam bütçe içerisindeki payı daha yüksek seviyede bulunmaktadır.
TÜİK verilerine göre kalabalık ailelerde:
- Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 23,7
- Konut ve kira giderleri yüzde 22,4
- Ulaştırma harcamaları yüzde 18,1
oranında pay almaktadır. Hane nüfusunun artmasıyla birlikte tüketim miktarının yükselmesi, gıda harcamalarının bütçedeki payını artırmaktadır.
Konut ve kira harcamaları, 2025 yılında da hane bütçelerinin en büyük gider kalemi olmayı sürdürmektedir. TÜİK tarafından açıklanan veriler, özellikle düşük gelirli ve tek kişilik hanelerde barınma maliyetlerinin bütçe üzerindeki etkisinin daha belirgin olduğunu göstermektedir. Gelir düzeyi ve hane büyüklüğü değiştikçe tüketim alışkanlıkları farklılaşsa da konut ve kira giderleri Türkiye genelinde harcamaların merkezinde yer almaktadır.
Diğer emlak haberleri için tıklayınız…
