Konut ekspertiz raporu, konut kredisi kullanılan satışlarda zorunlu tutulmaktadır. Ancak Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2025 yılında gerçekleştirilen konut satışlarının büyük bölümü banka kredisi kullanılmadan tamamlanmıştır. Böylece her 100 konuttan yaklaşık 86’sı banka ekspertizi olmadan el değiştirmiştir. Uzmanlar ise peşin alımlarda da bağımsız ekspertiz yaptırılmasının önemli avantajlar sağladığını belirtmektedir.
Konut Ekspertiz Raporu Zorunluluğu Olmadan Yapılan Satışlar Yüzde 86’ya Ulaştı
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre, 2025 yılında Türkiye genelinde 1 milyon 688 bin 910 konut satışı gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte satışların büyük bölümünde konut kredisi kullanılmamıştır.
Açıklanan verilere göre;
- 1 milyon 452 bin 242 konut ipoteksiz yöntemlerle satılmıştır.
- Yaklaşık yüzde 86’lık bölümde banka ekspertizi talep edilmemiştir.
- Sadece kredili satışlarda ekspertiz raporu zorunlu tutulmuştur.
Böylece peşin veya farklı ödeme yöntemleriyle satın alınan konutların önemli bölümünde banka tarafından herhangi bir değerleme süreci uygulanmamıştır.
Bağımsız Ekspertiz Raporu Alıcılar İçin Önemli Güvence Sağlıyor
Banka kredisi kullanılmayan satışlarda ekspertiz raporu yasal zorunluluk oluşturmamaktadır. Ancak uzmanlar, bağımsız değerleme hizmetinin yalnızca kredi işlemleriyle sınırlandırılmaması gerektiğini ifade etmektedir.
Bağımsız ekspertiz çalışması kapsamında;
- Taşınmazın güncel piyasa değeri belirlenmektedir.
- Tapu kayıtları incelenmektedir.
- İmar durumu kontrol edilmektedir.
- Ruhsat ve iskân belgeleri değerlendirilmektedir.
- Mimari projeye uygunluk incelenmektedir.
- Yapının teknik özellikleri analiz edilmektedir.
Bununla birlikte satın alma kararını etkileyebilecek hukuki ve teknik risklerin işlem tamamlanmadan önce tespit edilmesi mümkün olmaktadır.
Uzmanlar Peşin Konut Alacak Vatandaşları Uyarıyor
Denge Değerleme Genel Müdürü Simla Budakoğlu Sönmezler, ekspertiz raporunun yalnızca bankaların istediği teknik bir belge olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtmiştir.
Sönmezler’e göre bağımsız ekspertiz yaptırılmaması halinde;
- Taşınmazın gerçek piyasa değeri doğru şekilde belirlenemeyebilir.
- Piyasa değerinin üzerinde ödeme yapılabilir.
- Hukuki riskler gözden kaçabilir.
- Teknik kusurlar satın alma sonrasında ortaya çıkabilir.
Böylece peşin ödeme yapan alıcıların da önemli mali risklerle karşılaşabileceği ifade edilmektedir.
Konut Değerini Sadece Metrekare ve Konum Belirlemiyor
Uzmanlar, aynı mahallede hatta aynı sokakta bulunan benzer konutlarda bile önemli fiyat farklarının oluşabileceğini vurgulamıştır. Bununla birlikte konut değerini etkileyen çok sayıda teknik ve hukuki unsur bulunmaktadır.
Bu unsurlar arasında;
- Yapının yaşı,
- Deprem yönetmeliğine uygunluğu,
- İnşaat kalitesi,
- Bulunduğu kat,
- Cephe durumu,
- Ortak kullanım alanları,
- Asansör ve yangın merdiveni gibi teknik donanımlar,
- Tapudaki hukuki kayıtlar
ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle yalnızca emsal ilanlara veya satıcının belirlediği fiyata göre karar verilmesinin yanıltıcı olabileceği belirtilmektedir.
Bağımsız Ekspertiz Uzun Vadede Maddi Kayıpları Önleyebiliyor
Uzmanlar, ekspertiz hizmetinin ek bir maliyet olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etmektedir. Ayrıca bu hizmet sayesinde yanlış fiyatlandırma, hukuki uyuşmazlıklar ve değer kayıpları gibi risklerin önemli ölçüde azaltılabileceği belirtilmektedir. Özellikle peşin konut alımlarında yetkili bir değerleme kuruluşundan rapor alınmasının yatırım güvenliği açısından önemli bir koruma sağlayabileceği vurgulanmaktadır.
Konut ekspertiz raporu, yalnızca banka kredisi kullanılan işlemler için zorunlu olsa da uzmanlar peşin alımlarda da bu hizmetin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtmektedir. Türkiye’de her 100 konuttan 86’sının banka ekspertizi olmadan satılması, bağımsız değerleme hizmetinin önemini daha da artırmaktadır. Satın alma öncesinde hazırlanacak objektif bir ekspertiz raporu ise hem doğru fiyat tespitine hem de olası hukuki ve teknik risklerin önceden görülmesine katkı sağlamaktadır.
Diğer emlak haberleri için tıklayınız…
