Nöbetçi Eczaneler
Emekli maaşı faiz ödemesi konusunda Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından önemli bir karar verilmiştir. Geç bağlanan yaşlılık aylığı nedeniyle oluşan fark ödemelerinde faizin hangi tarihten itibaren hesaplanacağı değerlendirilmiştir. Kararda, SGK’nın kanunda öngörülen 3 aylık işlem süresinin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Emeklilik hakkı kazanmasına rağmen aylığı geç bağlanan vatandaşların birikmiş ödemeleriyle ilgili önemli bir hukuki çerçeve oluşturulmuştur. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesi ile istinaf mahkemesinin kararlarını bozmuştur. Böylece faiz başlangıcının belirlenmesine ilişkin yeni bir değerlendirme yapılmıştır.
Emekli Maaşı İçin Açılan Davada 7 Bin Liralık Ödeme Gündeme Geldi
Karara konu olayda sigortalı tarafından emeklilik hakkının belirlenmesi amacıyla dava açılmıştır. Davacı, 13 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir. Bunun yanı sıra ödenmeyen aylıkların faizleriyle birlikte tahsil edilmesi istenmiştir. Davacı tarafından, ödemelerin yapılması gereken tarihlerden itibaren en yüksek mevduat faizi uygulanması talep edilmiştir. SGK tarafından ise başvuru tarihinde emeklilik koşullarının taşınmadığı savunulmuştur. Bu nedenle davanın reddedilmesi talep edilmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan değerlendirmede sigortalının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığı kabul edilmiştir. Ayrıca 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 arasındaki eksik ödemelerin faizleriyle birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Bu karar üzerine SGK tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesinin kararı hukuka uygun bulunmuştur.
Yargıtay İlk Derece ve İstinaf Kararlarını Bozdu
Dosyanın Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından incelenmesinin ardından önceki kararların hatalı olduğu değerlendirilmiştir.
Yüksek Mahkeme tarafından özellikle üç konu üzerinde durulmuştur:
- Aylık miktarının belirlenme yöntemi,
- Eksik ödeme döneminin hangi tarihe kadar hesaplanacağı,
- Faizin hangi tarihten itibaren başlatılacağı.
Bu değerlendirmeler sonucunda ilk derece mahkemesi ile istinaf mahkemesinin kararları bozulmuştur. Böylece dosyanın yeniden değerlendirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.
SGK’ya Sorulmadan Emekli Aylığı Miktarı Belirlenemeyecek
Yargıtay kararında dikkat çekilen ilk konu, aylık miktarının belirlenme yöntemi olmuştur. Davacının dilekçesinde talep edilen aylık miktarının açık şekilde belirtilmediği değerlendirilmiştir. Bu nedenle mahkeme tarafından SGK’dan gerekli hesaplamanın istenmesi gerektiği belirtilmiştir. SGK’nın hesaplaması alınmadan doğrudan bilirkişi raporu üzerinden aylık miktarının belirlenmesi usule uygun bulunmamıştır. Buna göre emekli aylığının hesaplanmasına ilişkin işlemlerin ilgili kurumun verileri üzerinden yürütülmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Böylece eksik veya hatalı hesaplama yapılmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Eksik Ödemelerde Aylığın Yeniden Bağlandığı Tarih Esas Alınacak
Yargıtay tarafından incelenen ikinci önemli konu ise eksik ödeme dönemine ilişkin olmuştur. Dosyadaki bilgilere göre sigortalıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden aylık bağlanmıştır. Bu nedenle eksik ödemelerin 1 Ekim 2018 ile 1 Mayıs 2019 arasındaki dönem üzerinden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından hesaplama döneminin 1 Nisan 2019 tarihinde sona erdirilmesi hatalı bulunmuştur. Dolayısıyla aylığın yeniden bağlandığı tarih, hesaplama açısından önemli bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra ödeme dönemlerinin doğru şekilde belirlenmesi gerektiği ortaya konulmuştur.
Faiz İlk Günden Değil, 3 Aylık Sürenin Ardından Gündeme Gelecek
Kararın emekliler açısından en dikkat çekici bölümünü faiz başlangıcı oluşturmuştur. Yargıtay tarafından SGK’nın emeklilik işlemlerini tamamlaması için kanunda 3 aylık işlem süresi bulunduğuna dikkat çekilmiştir. Buna göre SGK’nın tahsis tarihini takip eden üç aylık süre içerisinde işlemleri tamamlaması gerektiği değerlendirilmiştir. Ancak bu sürenin bulunması, faiz işleminin ilk günden başlatılacağı anlamına gelmemektedir. Yargıtay tarafından faiz bakımından temerrüt durumunun ayrıca değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle SGK’ya tanınan yasal işlem süresinin sona ermesi önem taşımaktadır. Başka bir ifadeyle faiz talebinin değerlendirilmesinde yalnızca emeklilik hakkının kazanıldığı tarih esas alınmayacaktır. SGK’nın yasal işlem süresi de dikkate alınacaktır.
Yargıtay Kararı Emekliler İçin Ne Anlama Geliyor?
Yargıtay’ın kararı, geç bağlanan emekli aylıkları konusunda önemli bir ölçüt ortaya koymaktadır. Özellikle faiz talebinde bulunulması halinde başlangıç tarihinin doğru şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda emeklilerin;
- Emeklilik hakkının kazanıldığı tarihi,
- SGK’ya yapılan başvuru tarihini,
- Aylığın bağlandığı tarihi,
- SGK’nın yasal işlem süresini,
- Eksik ödeme dönemini
dikkate alması gerekmektedir. Bununla birlikte her geç bağlanan aylık için otomatik olarak aynı miktarda faiz ödemesi yapılacağı sonucu çıkarılmamalıdır. Faiz başlangıcının somut olayın özelliklerine ve uygulanacak hukuki değerlendirmeye göre belirlenmesi gerekmektedir.
Geç Bağlanan Emekli Aylıklarında Yeni Dönem
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından verilen kararla, geç bağlanan yaşlılık aylıklarında faiz hesabına ilişkin önemli bir değerlendirme yapılmıştır. SGK’nın kanunda öngörülen 3 aylık işlem süresinin faiz bakımından dikkate alınması gerektiği ortaya konulmuştur.
Emekli maaşı faiz ödemesi konusunda karar, aylığın hak kazanıldığı tarihin tek başına yeterli olmayacağını göstermektedir. Ayrıca aylığın yeniden bağlandığı tarih ve SGK’nın yasal işlem süresi de hesaplamada dikkate alınacaktır. Bu nedenle geç bağlanan aylıklar nedeniyle hak kaybı yaşadığını düşünen vatandaşların, kendi başvuru ve ödeme tarihlerini birlikte değerlendirmesi önem taşımaktadır.