Dar gelirli vatandaşların sosyal konut ödemelerine ilişkin yeni bir düzenleme çağrısı yapılmıştır. Toki ödemeleri, KDV oranı ve dönemsel taksit artışları nedeniyle yeniden gündeme taşınmıştır. Emlak uzmanı Akif Emin Hüseyinoğulları, ödeme şartlarının gelir seviyesine göre düzenlenmesini istemiştir.
Toki Ödemelerinde Hangi Değişiklikler Gündeme Getirildi?
Toki’nin dar ve orta gelirli vatandaşlara yönelik projelerinde ödeme koşulları tartışılmaktadır. Başakşehir ve Kayaşehir’deki projeleri değerlendiren Hüseyinoğulları, mevcut sistemin dar gelirli hak sahiplerini zorladığını belirtmiştir.
Özellikle üç konu üzerinde durulmaktadır:
- KDV oranındaki yükseliş,
- Taksitlerin konut tesliminden önce başlaması,
- Taksitlerin yılda iki kez artırılması.
Bu koşulların birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ayrıca sosyal konut projelerinin hedef kitlesinin ödeme gücünün dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
KDV Oranındaki Artış Konut Maliyetini Yükseltiyor
Hüseyinoğulları tarafından yapılan değerlendirmede KDV oranındaki değişikliğe dikkat çekilmiştir. Önceki bazı projelerde yüzde 1 olarak uygulanan KDV’nin yeni kampanyalarda yüzde 10 seviyesine çıktığı belirtilmiştir. Bu değişikliğin konut maliyetini önemli ölçüde artırdığı aktarılmaktadır. Örneğin 2 milyon liralık bir konutta KDV tutarının 20 bin liradan 200 bin liraya yükseldiği ifade edilmektedir. Dolayısıyla yalnızca konut bedeli değil, KDV yükünün de ödeme planında dikkate alınması gerekmektedir. Dar gelirli vatandaşların toplam maliyet açısından daha ağır bir yükle karşı karşıya kaldığı belirtilmektedir.
Taksitler Konut Tesliminden Önce Başlatılıyor
Ödeme sisteminde dikkat çekilen bir diğer konu ise taksitlerin başlangıç tarihi olmaktadır. Önceki bazı projelerde 2+1 konutların taksitlerinin teslim sonrasında başladığı aktarılmaktadır. Yeni projelerde ise taksitlerin sözleşmeyi takip eden ay başlatıldığı belirtilmektedir. Bu durum özellikle kirada yaşamaya devam eden hak sahiplerini doğrudan etkilemektedir. Vatandaşların konut teslim edilmeden önce hem kira hem de konut taksiti ödemek zorunda kaldığı ifade edilmektedir. Böylece aylık bütçe üzerindeki toplam ödeme yükünün artırıldığı değerlendirilmektedir.
Taksitler Yılda İki Kez Güncelleniyor
Projelerde satış bedelinin yüzde 10’unun peşin alındığı belirtilmektedir. Kalan tutar ise 240 aya yayılan ödeme planıyla tahsil edilmektedir. Ancak taksit tutarlarının yılda iki kez güncellendiği aktarılmaktadır. Bu güncellemelerin memur maaş artış oranına göre gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Bunun yanı sıra ödeme planında yalnızca başlangıç taksidinin değerlendirilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Dönemsel artışların uzun vadede toplam ödeme yükünü yükseltebileceği ifade edilmektedir.
Dar Gelirlilerin Ödeme Gücü Tartışma Konusu Oldu
Hüseyinoğulları, İstanbul’daki yoğun konut talebi nedeniyle projelerde konutların elde kalmasının beklenmediğini belirtmiştir. Buna rağmen asıl sorunun konutların satılması değil, ödemelerin sürdürülebilmesi olduğu ifade edilmiştir. Dar gelirli hak sahiplerinin uzun vadeli ödeme planlarını sürdürememesi halinde farklı sorunların ortaya çıkabileceği aktarılmaktadır. Özellikle kira ve taksit ödemelerinin aynı döneme denk gelmesinin bütçeleri zorlayabileceği belirtilmektedir. Bu nedenle ödeme koşullarının vatandaşların gelir seviyeleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği savunulmaktadır.
Konutların Gayriresmî Yollarla Elden Çıkarılması Riski Bulunuyor
Ödeme güçlüğü yaşayan bazı vatandaşların konutlarını resmî devir hakkı oluşmadan elden çıkarmaya çalıştığı belirtilmektedir. Bu işlemlerin gayriresmî yollarla gerçekleştirilmesinin yeni riskler oluşturabileceği aktarılmaktadır. Bunun yanı sıra sosyal konutların hedeflenen dar gelirli kesimden farklı kişilere geçebileceği konusunda uyarıda bulunulmaktadır. Böyle bir durumun sosyal konut projelerinin temel amacını zayıflatabileceği ifade edilmektedir. Bu nedenle ödeme sisteminin sürdürülebilir olması önem taşımaktadır. Ayrıca hak sahiplerinin uzun vadeli ödeme gücünün de süreç içerisinde korunması gerektiği belirtilmektedir.
Toki Ödemeleri İçin Yeni Düzenleme Talep Ediliyor
Emlak uzmanı Akif Emin Hüseyinoğulları, ödeme koşullarının vatandaşların gelir düzeylerine göre yeniden düzenlenmesini istemiştir. Özellikle KDV, taksit başlangıcı ve dönemsel artışların birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sosyal konut projelerinin dar gelirli vatandaşların ev sahibi olmasını amaçladığı hatırlatılmaktadır. Bu nedenle ödeme planlarının hedef kitlenin ekonomik koşullarıyla uyumlu olması gerektiği vurgulanmaktadır.
Sonuç olarak Toki ödemeleri, KDV oranı, teslim öncesi taksit başlangıcı ve dönemsel artışlar nedeniyle yeniden tartışmaya açılmıştır. Dar gelirli hak sahiplerinin ödeme gücünün korunması için şartların yeniden düzenlenmesi çağrısı yapılmıştır. Ödeme planlarının gelir seviyelerine göre daha sürdürülebilir hale getirilmesi talep edilmektedir.
Diğer Toki haberleri için tıklayınız…
