Nöbetçi Eczaneler
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından sosyal yardımlara ilişkin yeni bir sistem açıklanmıştır. Asgari gelir hedefi doğrultusunda farklı sosyal desteklerin GETAD altında birleştirilmesi planlanmaktadır. Yeni modelde yardımların ihtiyaç durumuna göre belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Sosyal Yardımlar GETAD Sistemi Altında Birleştirilecek
Türkiye’de sosyal yardım uygulamalarında kapsamlı bir değişiklik hazırlanmaktadır. Farklı kanallar üzerinden sağlanan desteklerin tek bir sistem altında toplanması planlanmaktadır. Bu kapsamda Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) oluşturulmaktadır. Yeni sistemle ailelerin ekonomik durumunun daha bütüncül şekilde değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Böylece yalnızca belirli bir yardım programına bağlı kalınmayacaktır. Ailenin toplam gelir durumu ve ihtiyaçları birlikte değerlendirilecektir. Ayrıca sistemin aile odaklı bir yapıya dönüştürülmesi planlanmaktadır. Bu sayede desteklerin daha kapsayıcı hale getirilmesi amaçlanmaktadır.
Asgari Gelir İçin Yeni Destek Modeli Hazırlanıyor
Mehmet Şimşek tarafından yapılan açıklamalarda sosyal yardımların temel hedeflerinden biri de aktarılmıştır. Buna göre ekonomik refah artışının toplumun farklı kesimlerine daha adil şekilde ulaştırılması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda sosyal desteklere ayrılan bütçenin artırılması planlanmaktadır. Sosyal yardımların bütçe içerisindeki payının 2026 yılında yüzde 4,8 seviyesine ulaşacağı belirtilmektedir. Yeni modelle birlikte fert başına belirli bir gelir düzeyinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Ancak uygulanacak destek miktarının kişilerin ve hanelerin ihtiyaç durumuna göre belirlenmesi planlanmaktadır. Dolayısıyla herkese aynı miktarda ödeme yapılması yerine farklı ihtiyaçlara göre destek sağlanacaktır.
SERBİS ile Sosyal Yardım İhtiyacı Belirlenecek
Yeni sistemin önemli unsurlarından biri Sosyal Ekonomik Risk Bilgi Sistemi olacaktır. SERBİS adı verilen altyapıyla vatandaşların sosyoekonomik durumlarının daha ayrıntılı analiz edilmesi planlanmaktadır. Mevcut değerlendirme yöntemlerinin yerine daha kapsamlı bir puanlama sisteminin getirilmesi hedeflenmektedir. Böylece hanelerin ekonomik riskleri ve ihtiyaçları daha ayrıntılı şekilde değerlendirilecektir.
Sistem kapsamında;
- Hanelerin sosyoekonomik durumları değerlendirilecektir.
- Gelir ve ihtiyaç durumları birlikte incelenecektir.
- Sosyal yardım ihtiyacı puanlama sistemiyle belirlenecektir.
- Risk durumu yüksek haneler tespit edilecektir.
- Desteklerin gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması hedeflenecektir.
Bu yöntemle sosyal yardım kaynaklarının daha verimli kullanılmasının sağlanması amaçlanmaktadır.
Sosyal Yardımlar Dijital Ortama Taşınacak
Yeni sistem yalnızca yardım kriterlerinin değiştirilmesiyle sınırlı tutulmayacaktır. Aynı zamanda sosyal yardımların dijital olarak takip edilmesine yönelik altyapı da oluşturulacaktır. Bu kapsamda Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi’nin geliştirilmesi planlanmaktadır. Vatandaşların kendilerine sağlanan destekleri daha kolay takip edebilmesi hedeflenmektedir. Geliştirilecek mobil uygulama üzerinden çeşitli bilgilere erişim sağlanması planlanmaktadır. Böylece vatandaşların destek tutarlarını ve kullanım geçmişlerini takip edebilmesi mümkün olacaktır. Ayrıca Aile Kart bilgilerine de aynı sistem üzerinden erişim sağlanması hedeflenmektedir. Böylece farklı sosyal yardım süreçlerinin tek bir dijital kanalda birleştirilmesi planlanmaktadır.
Yapay Zeka Destekli Değerlendirme Yapılacak
Yeni sosyal yardım sisteminde teknolojik altyapının daha etkin kullanılması planlanmaktadır. Bu kapsamda başvuruların değerlendirilmesinde yapay zeka destekli sistemlerden yararlanılması hedeflenmektedir. Yeni altyapıyla ailelerin risk ve ihtiyaç durumlarının daha hassas şekilde analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Böylece değerlendirmelerde daha kapsamlı verilerin kullanılmasına imkan sağlanacaktır. Bununla birlikte sistemin yalnızca dijital verilerle sınırlandırılmaması planlanmaktadır. Sahadaki incelemelerin de yeni yapıya dahil edilmesi hedeflenmektedir.
Sosyal Yardımlar İçin İzleme Merkezi Kurulacak
Yeni model kapsamında bir İzleme Merkezi kurulması da planlanmaktadır. Merkez üzerinden saha çalışmalarının daha düzenli şekilde takip edilmesi hedeflenmektedir. Uzmanlar tarafından gerçekleştirilecek hane ziyaretlerinin tek bir sistem üzerinden planlanması sağlanacaktır. Ayrıca ziyaretlerin sonuçlarının da sistem üzerinden izlenmesi planlanmaktadır. Böylece sosyal yardım süreçlerinin daha kontrollü yürütülmesi amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra yardım değerlendirmelerinde şeffaflığın artırılması hedeflenmektedir.
GETAD Ne Zaman Uygulanacak?
GETAD modelinin henüz tamamen uygulamaya alınmadığı belirtilmektedir. Sistemin şu anda simülasyon ve test aşamalarında bulunduğu aktarılmaktadır. Uygulamanın hayata geçirilmesi için ilgili yasal düzenlemelerin yürürlüğe girmesi gerekmektedir. Yasal sürecin tamamlanmasının ardından sistemin vatandaşların kullanımına sunulması planlanmaktadır. Bu nedenle yeni sosyal yardım modelinin kesin uygulama tarihi için yasal sürecin tamamlanması beklenmektedir.
Sosyal Yardımlarda Yeni Dönem Başlatılması Hedefleniyor
Hazırlanan yeni sistemle sosyal yardımların daha merkezi ve bütüncül şekilde yönetilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca ailelerin ekonomik durumlarının daha kapsamlı değerlendirilmesi hedeflenmektedir. GETAD, SERBİS ve dijital takip altyapısının birlikte kullanılması planlanmaktadır. Böylece sosyal desteklerin ihtiyaç sahiplerine daha doğru şekilde ulaştırılması amaçlanmaktadır.
Sonuç olarak asgari gelir hedefi kapsamında sosyal yardım sisteminde kapsamlı bir dönüşüm hazırlanmaktadır. GETAD ile farklı desteklerin tek yapıda birleştirilmesi planlanmaktadır. SERBİS ile ihtiyaçların puanlama yöntemiyle belirlenmesi hedeflenmektedir. Yasal düzenlemelerin tamamlanmasının ardından yeni sistemin vatandaşların kullanımına sunulması beklenmektedir.