Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ağustos ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerini açıklamıştır. Ağustos ayı ödemeler dengesi verileri, cari işlemler hesabında 4 milyar 53 milyon dolarlık fazla oluştuğunu göstermektedir. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında da 8 milyar 205 milyon dolar fazla kaydedilmiştir. Bununla birlikte yıllıklandırılmış cari açık 42,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Hizmet gelirleri, dış ticaret dengesi ve finansal hareketler de açıklanan verilerde öne çıkmıştır.
Türkiye’nin Cari İşlemler Hesabında 4,05 Milyar Dolar Fazla Oluştu
TCMB verilerine göre Türkiye’nin cari işlemler hesabı, ağustos ayında 4 milyar 53 milyon dolar fazla vermiştir. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabındaki fazla ise 8 milyar 205 milyon dolar olarak açıklanmıştır. Buna karşılık ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 3 milyar 746 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık yaklaşık 42,1 milyar dolar olarak kaydedilmiştir. Aynı dönemde yıllıklandırılmış dış ticaret açığı 78,4 milyar dolara ulaşmıştır. Cari işlemler hesabının diğer kalemlerinde de farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Yıllıklandırılmış hizmetler dengesi 63,9 milyar dolar fazla vermiştir. Birincil gelir dengesi 25,6 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık kaydetmiştir. Üstelik bu veriler, aylık cari fazla ile yıllıklandırılmış cari açığın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Aylık sonuçlar belirli bir dönemdeki hareketleri yansıtırken yıllıklandırılmış veriler daha geniş bir zaman dilimini kapsamaktadır.
Hizmet Gelirleri Cari Dengeye Nasıl Katkı Sağladı?
Hizmetler dengesi, ağustos ayında cari işlemler hesabını destekleyen önemli kalemlerden biri olmuştur. Üstelik bu kapsamda hizmetlerden kaynaklanan net girişler 9 milyar 711 milyon dolar olarak açıklanmıştır.
Taşımacılık ve seyahat gelirleri, söz konusu girişlerin önemli bölümünü oluşturmuştur. Açıklanan verilere göre:
- Taşımacılık hizmetlerinden 3 milyar 265 milyon dolar net gelir elde edilmiştir.
- Seyahat kaleminden 7 milyar 285 milyon dolar net gelir sağlanmıştır.
Hizmet gelirlerinin cari denge üzerindeki katkısı, dış ticaret açığının etkisini sınırlayan unsurlar arasında yer almaktadır. Bununla birlikte enerji fiyatları ve küresel ekonomik gelişmeler, cari işlemler dengesi açısından önemini korumaktadır.
Doğrudan Yatırımlar ve Portföy Hareketleri Açıklandı
Ağustos ayında doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 141 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye doğrudan yatırımları 719 milyon dolar artmıştır. Türkiye’de yerleşik yatırımcıların yurt dışındaki doğrudan yatırımları ise 578 milyon dolar yükselmiştir. Gayrimenkul yatırımlarında da karşılıklı hareketler kaydedilmiştir. Türkiye’de yerleşik yatırımcılar yurt dışında 142 milyon dolarlık gayrimenkul alımı gerçekleştirmiştir. Yurt dışı yerleşikler ise Türkiye’de 244 milyon dolarlık net gayrimenkul alımı yapmıştır. Aynı zamanda portföy yatırımları tarafında ise net çıkış yaşanmıştır.
Ağustos ayında portföy yatırımlarındaki net çıkış 1 milyar 34 milyon dolar olarak açıklanmıştır. Yurt dışı yerleşikler, Türkiye’deki hisse senedi ve yatırım fonu piyasalarında 1 milyar 50 milyon dolar net alım gerçekleştirmiştir. Devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) piyasasında da 77 milyon dolarlık net alım kaydedilmiştir. Bu hareketlere rağmen tahvil piyasasındaki işlemler farklı yönlerde gerçekleşmiştir. Bankaların ve Genel Hükümetin yurt dışındaki tahvil ihraçlarında sırasıyla 122 milyon dolar ve 201 milyon dolar net satış görülmüştür. Diğer sektörlerin tahvil ihraçlarında ise 34 milyon dolar net alım kaydedilmiştir.
Krediler ve Döviz Rezervlerindeki Değişim Dikkat Çekti
Ağustos ayında yurt dışından kredi kullanımlarında bankalar 2 milyar 186 milyon dolar net kullanım gerçekleştirmiştir. Diğer sektörlerde net kredi kullanımı 1 milyar 230 milyon dolar olmuştur. Genel Hükümet ise 82 milyon dolar net geri ödeme yapmıştır. Diğer yatırımlar kapsamında yurt dışı bankaların Türkiye’deki mevduat hareketleri de açıklanmıştır. Türk lirası cinsinden mevduatlarda 872 milyon dolar net azalış kaydedilmiştir. Yabancı para cinsinden mevduatlarda ise 889 milyon dolar net artış gerçekleşmiştir. Böylece toplam mevduat hareketlerinde 17 milyon dolar net artış oluşmuştur.
Resmi rezervlerde ağustos ayında 7 milyar 138 milyon dolarlık net artış kaydedilmiştir. Buna karşılık açıklanan yıllıklandırılmış finansman verilerinde, Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezerv azalışı 30,1 milyar dolar olarak belirtilmiştir. Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında net portföy yatırımları 5,5 milyar dolar katkı sağlamıştır. Kredilerin katkısı 47,1 milyar dolar, ticari kredilerin katkısı ise 500 milyon dolar olmuştur. Finansal türevler 4,8 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 900 milyon dolar ve net efektif ile mevduatlar 17,7 milyar dolar negatif katkı oluşturmuştur.
Bakan Şimşek: Enerjide Dışa Bağımlılığın Azaltılması Önem Taşıyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, açıklanan verileri değerlendirerek ağustos ayında 4,1 milyar dolar cari fazla verildiğini belirtmiştir. Yıllıklandırılmış cari açığın ise 42,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini aktarmıştır. Şimşek, mal ihracatındaki artışın ve hizmet gelirlerindeki dayanıklı görünümün cari dengeyi desteklemesini beklediklerini ifade etmiştir. Ayrıca küresel enerji arzına yönelik risklerin arttığına dikkat çekmiştir. Bakan Şimşek, Türkiye’nin çeşitlendirilen tedarik kaynaklarının ve güçlü altyapısının enerji arz güvenliğine katkı sağladığını belirtmiştir. Enerji ithalatına son 26 yılda ödenen 1,1 trilyon doların büyüklüğüne de dikkat çekmiştir. Şimşek’e göre bu tutar, aynı dönemdeki toplam cari açığın 1,6 katına ve mevcut brüt dış borç stokunun iki katına karşılık gelmektedir. Bu nedenle enerji alanındaki yeşil dönüşümün stratejik önem taşıdığı vurgulanmıştır. Bakanlık politikalarında serbest ticaret anlaşmalarıyla yeni pazarlara erişim sağlanması hedeflenmektedir. Aynı zamanda sağlık turizmi, müteahhitlik, yazılım, eğitim, mühendislik ve tasarım gibi hizmet ihracatı alanlarında rekabet gücünün artırılması da öncelikler arasında gösterilmiştir.
Bakan Bolat: İhracatın Cari Dengeye Katkısı Artırılacaktır
Ticaret Bakanı Ömer Bolat da ağustos ayındaki cari fazla verisine ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştur. Bolat, yıllıklandırılmış cari açığın 42,1 milyar dolar olduğunu belirtmiştir. Ayrıca yılın ilk sekiz ayında cari işlemler açığının 31,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini açıklamıştır. Yıllıklandırılmış altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında 26 milyar dolar fazla oluştuğunu aktaran Bolat, hizmet ihracatındaki gelişmelere de dikkat çekmiştir. Açıklamaya göre yıllıklandırılmış hizmet ihracatı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,9 artarak 125,1 milyar dolara ulaşmıştır. Seyahat gelirleri 60,1 milyar dolar, taşımacılık gelirleri ise 44,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
Mal ve hizmet ihracatının toplamı da yıllık bazda yüzde 3,8 artışla 405,3 milyar dolara yükselmiştir. Bolat, eylül ayında dış ticaret açığının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,8 azalarak 5,2 milyar dolara gerilediğini bildirmiştir. Bu gelişmeler doğrultusunda eylül ayında da cari fazla verilmesinin beklendiğini ifade etmiştir. Bununla birlikte küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki dalgalanmaların cari denge üzerinde risk oluşturduğunu vurgulamıştır. Orta Vadeli Program kapsamında mal ve hizmet ihracatının toplamda 450 milyar dolara ulaştırılması hedeflenmektedir. Ayrıca cari açığın gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının 2029 yılında yüzde 1,6’ya gerilemesi öngörülmektedir.
Ağustos ayı ödemeler dengesi verileri, Türkiye’nin aylık cari işlemler hesabında 4,05 milyar dolar fazla verdiğini ortaya koymuştur. Altın ve enerji hariç cari fazla 8,2 milyar dolar olurken yıllıklandırılan cari açık 42,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Hizmet gelirleri ve resmi rezervlerdeki artış dikkat çeken gelişmeler arasında yer almıştır. Buna karşılık dış ticaret açığı ve finansal hareketler, cari dengenin genel görünümünde etkili olmayı sürdürmüştür. Bakanlıkların değerlendirmelerinde ise ihracatın artırılması, enerji bağımlılığının azaltılması ve hizmet gelirlerinin güçlendirilmesi öncelikli hedefler olarak açıklanmıştır.