Nöbetçi Eczaneler
AYM’den kamulaştırma kararı Resmi Gazete’de yayımlanarak kamuoyuna duyurulmuştur. Anayasa Mahkemesi, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nda yer alan “tescil hükmü kesin olup” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir.
Kararın, Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin başvurusu üzerine alındığı belirtilmektedir. Mahkeme, kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasına ilişkin yürüttüğü inceleme kapsamında düzenlemenin iptalini talep etmiştir. Yüksek Mahkeme tarafından verilen iptal kararının 9 ay sonra yürürlüğe gireceği açıklanmaktadır.
Başvuruda Mülkiyet Hakkı Vurgusu Yapılmıştır
Başvuru gerekçesinde mevcut düzenlemenin uygulamada çeşitli sorunlara neden olduğu belirtilmektedir. Özellikle tescil hükmünün kesin olması nedeniyle taşınmaz tapusunun idare adına geçtiği ifade edilmektedir.
Ayrıca taşınmaz malikinin gerçek bedeli tam olarak almadan mülkiyet hakkını kaybettiği vurgulanmaktadır. Başvuruda, bu durumun Anayasa’daki mülkiyet hakkı güvencesiyle çeliştiği belirtilmektedir. Mahkeme tarafından ayrıca taşınmaz sahiplerinin dava açmaya zorlanmasının yargılamanın makul sürede sonuçlandırılması ilkesiyle uyuşmadığı ifade edilmektedir.
AYM: Gerçek Bedel Ödenmeden Kamulaştırma Yapılamaz
Anayasa Mahkemesi kararında Anayasa’nın 46. maddesine dikkat çekilmektedir. Kararda, kamulaştırma işlemlerinde taşınmazın gerçek karşılığının peşin ve nakden ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yüksek Mahkeme, gerçek bedelin ödenmesinin taşınmaz maliklerine tanınan özel anayasal güvence olduğunu belirtmektedir.
Kararda şu değerlendirmeye yer verilmektedir: “Taşınmazın gerçek karşılığı ödenmeden yapılan kamulaştırma işlemleri peşin ödeme güvencesine aykırılık oluşturmaktadır.” AYM’ye göre taşınmazın gerçek değeri kesinleşmeden mülkiyetin idareye geçirilmesi Anayasa’ya aykırılık taşımaktadır.
Kamulaştırmada Adil Denge Vurgusu Yapılmıştır
Kararda kamulaştırmanın mülkiyet hakkına sınırlama getiren işlem olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle kamu yararı ile bireysel mülkiyet hakkı arasında adil dengenin korunması gerektiği ifade edilmektedir. AYM, bu dengenin ancak taşınmaz malikine gerçek bedelin peşin ödenmesiyle sağlanabileceğini vurgulamaktadır.
İptal edilen düzenleme kapsamında idare adına verilen tescil kararlarının kesin nitelik taşıdığı belirtilmektedir. Bu nedenle söz konusu kararların kanun yolu denetimine kapalı olduğu ifade edilmektedir. Ancak Yüksek Mahkeme, kamulaştırma bedeli kesinleşmeden taşınmaz mülkiyetinin idareye geçirilmesini Anayasa’ya aykırı bulmuştur.
İptal Kararı 9 Ay Sonra Yürürlüğe Girecektir
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre iptal hükmü hemen uygulanmayacaktır. Anayasa Mahkemesi, düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihini 9 ay sonrasına bırakmıştır.
Uzmanlara göre bu süreçte yeni yasal düzenleme yapılması gündeme gelebilecektir. Özellikle kamulaştırma davalarındaki tescil süreçlerinin yeniden şekillenebileceği değerlendirilmektedir.
AYM’den kamulaştırma kararı mülkiyet hakkı açısından dikkat çeken gelişmeler arasında yer almaktadır. Anayasa Mahkemesi, Kamulaştırma Kanunu’ndaki “tescil hükmü kesin olup” ibaresini iptal etmiştir. Kararda, taşınmazın gerçek değeri kesinleşmeden mülkiyetin idareye geçirilmesinin Anayasa’ya aykırı olduğu vurgulanmaktadır.