Nöbetçi Eczaneler
IBAN düzenlemesi, Resmi Gazete’de yayımlanan 12. Yargı Paketi kapsamında yürürlüğe girmiştir. Yeni düzenleme ile banka hesabını başkasına kullandıranlara ilişkin ceza hükümleri yeniden belirlenmiştir. Bununla birlikte duruşma süreleri sınırlandırılmış, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) şartları güncellenmiş ve adalet sistemini ilgilendiren birçok değişiklik hayata geçirilmiştir.
Banka Hesabını Başkasına Kullandıranlara Yeni Ceza Uygulaması Getirildi
12. Yargı Paketi’nin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri banka hesabını veya ödeme aracını başkasına kullandıran kişilere ilişkin olmuştur. Ayrıca düzenleme, özellikle kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen kişileri de yakından ilgilendirmektedir. Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılık hükümlerine eklenen düzenleme kapsamında yalnızca banka hesabı, kredi kartı veya kripto varlık hesabını kullandırma fiilini gerçekleştiren kişiler için uygulanacak cezalarda indirim yapılabilecektir. Ancak bu indirim yalnızca belirtilen fiille sınırlı tutulmuştur.
Geçiş Hükümleri ile Devam Eden Dosyalar İçin Yeni Yol Haritası Belirlendi
Kanun yalnızca yeni açılacak davaları kapsamamaktadır. Bunun yanı sıra devam eden dosyalar için de önemli hükümler getirilmiştir.
Buna göre;
- Kanun yürürlüğe girmeden önce kesinleşmeyen dosyalar yeniden değerlendirilebilecektir.
- Kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar ilk derece mahkemelerine gönderilebilecektir.
- İnfaz aşamasındaki hükümlüler, mağdur zararını belirlenen süre içinde karşılamaları halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecektir.
Böylece devam eden birçok dosyanın yeni hükümler doğrultusunda yeniden incelenmesi mümkün hale getirilmiştir.
Faiz Hesaplamalarında Yeni Esaslar Uygulanacak
Kanuni faiz ve temerrüt faizine ilişkin hesaplama yöntemi de değiştirilmiştir. Ayrıca sözleşmede faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanan sistem yeniden düzenlenmiştir. Yeni hesaplama yöntemi kapsamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının belirli tarihlerde açıkladığı reeskont oranları esas alınacaktır. Bununla birlikte yıl içerisinde belirli oran farklarının oluşması halinde ikinci dönem hesaplamaları farklı esaslara göre gerçekleştirilecektir.
Hakim ve Savcı Yardımcılarının Eğitim Sistemi Yeniden Düzenlendi
Kanun yalnızca ceza hükümlerini kapsamamaktadır. Aynı zamanda hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri de yeniden yapılandırılmıştır.
Yeni sistem kapsamında;
- Anayasa hukuku,
- İnsan hakları,
- Ceza hukuku,
- Özel hukuk,
- Duruşma yönetimi
gibi alanlarda kapsamlı eğitim verilmesi öngörülmüştür. Üstelik eğitim süreci yazılı ve sözlü sınavlarla desteklenecektir. Hukuki bilgiyle çözülebilen konularda gereksiz bilirkişi görevlendirmeleri için de disiplin hükümleri uygulanabilecektir.
Genetik Verilerin Saklanması ve İmhasına Yeni Kurallar Getirildi
Kanun kapsamında kişisel verilerin korunmasına yönelik önemli düzenlemeler de yürürlüğe girmiştir. Buna göre genetik inceleme sonuçları kişisel bilgilerden ayrıştırılarak özel sistemlerde saklanacaktır. Ayrıca beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi halinde bu kayıtlar imha edilecektir. Diğer durumlarda ise belirlenen sürelerin dolmasıyla birlikte veriler Cumhuriyet savcısı gözetiminde yok edilecektir. Böylece kişisel verilerin korunmasına yönelik güvenceler güçlendirilmiştir.
HAGB Şartları ve Kapsamı Yeniden Belirlenmiştir
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması uygulamasında da önemli değişiklikler yapılmıştır. Yeni düzenlemeye göre belirli şartları sağlayan sanıklar hakkında HAGB kararı verilebilecektir. Ancak mağdur zararının tamamen giderilmesi temel koşullar arasında yer almaktadır. Bunun yanı sıra bazı suçlar yeni düzenlemeyle HAGB kapsamı dışında bırakılmıştır.
Bu suçlar arasında;
- İşkence,
- Eziyet,
- Kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği bazı suçlar,
- Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek fiiller
bulunmaktadır. Böylece insan haklarını ilgilendiren suçlarda HAGB uygulanmasının önü kapatılmıştır.
Duruşma Süreleri İçin Üç Aylık Üst Sınır Getirilmiştir
Yargılamaların daha hızlı tamamlanması amacıyla duruşmalar arasındaki bekleme süresi de yeniden düzenlenmiştir. Buna göre duruşmalar arasındaki süre üç ayı geçemeyecektir. Ancak bilirkişi incelemesi veya istinaf gibi zorunlu nedenlerin bulunması halinde hakim gerekçesini açıklayarak bu süreyi uzatabilecektir. Bu düzenleme ile davaların daha kısa sürede sonuçlandırılması hedeflenmiştir.
Danıştay ve Tazminat Hükümlerinde De Değişiklik Yapılmıştır
12. Yargı Paketi yalnızca ceza hukukunu kapsamamaktadır. Ayrıca idari yargı ve borçlar hukukuna ilişkin önemli değişiklikler de yürürlüğe girmiştir.
Yeni düzenleme kapsamında;
- Destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz başlangıç tarihleri yeniden belirlenmiştir.
- Çalışma gücü kaybı tazminatlarında uygulanacak esaslar değiştirilmiştir.
- Danıştayın daire yapısına ilişkin geçiş süresi 2030 yılına kadar uzatılmıştır.
Böylece hem idari yargının işleyişi hem de tazminat davalarındaki uygulamalar yeniden şekillendirilmiştir.
IBAN düzenlemesi, Resmi Gazete’de yayımlanan 12. Yargı Paketi ile yürürlüğe girmiştir. Bununla birlikte banka hesabını başkasına kullandıranlara ilişkin ceza hükümleri, HAGB şartları, duruşma süreleri, faiz hesaplamaları ve kişisel verilerin korunmasına yönelik birçok önemli değişiklik uygulamaya alınmıştır. Ayrıca yeni hükümler, hem vatandaşları hem de yargı süreçlerini doğrudan ilgilendiren kapsamlı düzenlemeler arasında yerini almıştır.