Nöbetçi Eczaneler
Kamuoyunda uzun süredir gündemde yer alan ve “vatandaşlık maaşı” olarak adlandırılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için çalışmalar önemli ölçüde tamamlandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen etki analizlerinin sona ermesiyle birlikte düzenlemenin Meclis gündemine taşınması beklenmektedir. Kulis bilgilerine göre yasa teklifinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yaz tatiline girmesinden önce tamamlanarak yasalaştırılması hedefleniyor. Böylece ihtiyaç sahibi hanelere yönelik yeni destek modelinin hayata geçirilmesi planlanıyor.
GETAD Nedir?
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), düşük gelirli ailelerin temel yaşam giderlerini karşılayabilmelerini amaçlayan yeni bir sosyal destek modeli olarak öne çıkıyor. Sistemin temel amacı, belirlenen yaşam standardının altında kalan hanelerin gelir seviyesini destekleyerek ekonomik eşitsizlikleri azaltmak olarak açıklanıyor. Yeni modelde her aileye aynı miktarda ödeme yapılması yerine, hanelerin gelir durumu ve yaşadıkları bölgenin ekonomik şartları dikkate alınacak.
Her Aileye Aynı Destek Verilmeyecek
GETAD sisteminin en dikkat çeken yönü, standart ödeme modelinin uygulanmayacak olmasıdır.
Yeni düzenlemeye göre:
- Destek tutarları bölgeden bölgeye değişecek.
- İl ve ilçe bazında yaşam maliyetleri dikkate alınacak.
- Kira, ulaşım ve temel ihtiyaç harcamaları hesaplamalara dahil edilecektir.
- Büyükşehirlerde yaşayan aileler ile küçük şehirlerde yaşayan aileler aynı kriterlerle değerlendirilmeyecek.
Bu nedenle vatandaşlık maaşı kapsamında ödenecek tutarların her hanede farklı olması bekleniyor.
Bölgesel Yaşam Maliyeti Esas Alınacak
Düzenleme öncesinde Türkiye genelinde kapsamlı saha çalışmaları yapıldığı belirtiliyor.
Hazırlanan sosyoekonomik haritalar sayesinde:
- Bölgesel gelir seviyeleri,
- Kira maliyetleri,
- Gıda harcamaları,
- Ulaşım giderleri,
- Hane halkı ihtiyaçları
ayrıntılı şekilde analiz edilmiştir. Yetkililer, destek miktarlarının bu veriler doğrultusunda belirleneceğini ifade ediyor.
Gelir Tamamlayıcı Destek Nasıl İşleyecek?
Sistemde uygulanması planlanan formülün ana hatları da netleşmeye başlamıştır. Buna göre devlet öncelikle her bölge için bir “eşik gelir” seviyesi belirleyecek.
Daha sonra:
- Hanenin toplam geliri hesaplanacaktır.
- Gelir düzeyi belirlenen eşik seviyenin altında kalırsa destek devreye girecektir.
- Gelir ile eşik tutar arasındaki fark devlet tarafından karşılanacaktır.
- Ödemeler doğrudan vatandaşın hesabına yatırılacaktır.
Böylece hiçbir hanenin gelirinin bulunduğu bölgedeki asgari yaşam maliyetinin altında kalmaması hedeflenmektedir.
Büyükşehirlerde Destek Tutarı Daha Yüksek Olabilecek
Sistem üzerinde yapılan değerlendirmelerde yaşam maliyetleri yüksek olan bölgeler için daha fazla destek verilmesi öngörülüyor.
Özellikle:
- İstanbul,
- Ankara,
- İzmir,
- Bursa,
- Antalya
gibi büyükşehirlerde kira ve temel giderlerin yüksek olması nedeniyle destek miktarlarının diğer bölgelere göre daha yüksek seviyelerde belirlenebileceği değerlendiriliyor. Ancak kesin ödeme tutarlarının yasa teklifinin tamamlanmasının ardından netleşmesi beklenmektedir.
Vatandaşlık Maaşı Ne Zaman Çıkacak?
Mevcut kulis bilgilerine göre AK Parti Meclis Grubu önümüzdeki dönemde yasa teklifinin taslak çalışmaları üzerinde yoğunlaşacak. Düzenlemenin Meclis’te kabul edilmesi halinde uygulama takvimi ve başvuru şartlarının da kamuoyuyla paylaşılması beklenmektedir. Şu an için vatandaşlık maaşı ödemelerinin başlayacağı kesin bir tarih açıklanmış değil. Ancak çalışmaların hız kazanması nedeniyle gözler Meclis’ten gelecek resmi açıklamalara çevrilmiş durumda.
Vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), ihtiyaç sahibi ailelere yönelik yeni bir sosyal destek modeli olarak gündemde yer alıyor. Yeni sistemde sabit ödeme yerine bölgesel yaşam maliyetleri esas alınacak ve gelir seviyesi belirlenen eşiğin altında kalan hanelere gelir tamamlayıcı destek sağlanacaktır. Düzenlemenin Meclis sürecinin tamamlanmasının ardından tüm detayların netleşmesi beklenmektedir.