Nöbetçi Eczaneler
Türkçenin Köken Bilgisi Sözlüğü için Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından yeni bir çalışma yürütülecek. Projede sözcüklerin en eski kaynaklardaki biçimleri incelenecek. Ayrıca kelimelerin tarih boyunca geçirdiği değişimler de araştırılacak. Çalışmada 100 bilim insanının görev alması planlanmaktadır. Bunun yanı sıra Türkiye Türkçesi Ağız Atlası ve Türkçe Müzesi projeleri de yürütülecek.
Türkçenin Köken Bilgisi Sözlüğü Nasıl Hazırlanacak?
Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan sözlükte kelimelerin geçmişi ayrıntılı şekilde araştırılacaktır. Sözcüklerin eldeki en eski kaynaklarda bulunan biçimleri incelenecektir. Bununla birlikte kelimelerin tarih boyunca geçirdiği değişimler de değerlendirilecektir. Varsa başka dillerdeki karşılıkları da araştırmaya dahil edilecektir.
Çalışmada benzer yapıya sahip ve aynı gelişmeleri gösteren kelimeler arasında bağlantılar kurulacak. Böylece temel kelimelerin yapısının daha kapsamlı şekilde açıklanması hedeflenecek. Projenin farklı uzmanlık alanlarını kapsaması planlanmaktadır. Üstelik bu kapsamda yaklaşık 100 bilim insanının farklı görevlerde çalışması öngörülmektedir.
Türkiye Türkçesi Ağız Atlası Hazırlanacaktır
TDK tarafından yürütülmesi planlanan bir diğer önemli çalışma Türkiye Türkçesi Ağızları Atlası Projesi olacaktır. Proje kapsamında Türkiye Türkçesi coğrafyasındaki ağız özellikleri kapsamlı şekilde derlenecektir. Çalışmada yaklaşık 200 farklı ölçütün değerlendirilmesi planlanmaktadır.
Bu ölçütler arasında ses, şekil, söz dizimi ve söz varlığı özellikleri bulunacaktır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamındaki harita programlarına aktarılacaktır. Böylece farklı bölgelerdeki dil özelliklerini gösteren eş dil çizgilerinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Hazırlanan haritalarla Türkiye Türkçesi ağızlarının kapsamlı bir atlası oluşturulacaktır.
Ağız Atlası Türkçenin Geçmişine Işık Tutacak
Ağızlar, bir dilin yaşayan ve farklılaşan biçimleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte ağızlarda geçmiş dönemlere ait bazı dil özellikleri de korunmaktadır. Türkiye Türkçesi ağızları, Türk dilinin en geniş konuşur grubunu oluşturmaktadır. Bu nedenle hazırlanan atlasın dil tarihi açısından önemli bir kaynak olması beklenmektedir. Atlas kapsamında oluşturulan haritalarda farklı bölgelerdeki dil özellikleri gösterilecektir. Böylece Türkçenin tarihsel gelişimine ilişkin yeni verilerin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır.
Eski TDK Binası Türkçe Müzesi Olacaktır
TDK tarafından yürütülmesi planlanan üçüncü çalışma ise Türkçe Müzesi projesidir. Ankara Atatürk Bulvarı üzerindeki eski TDK binasının müzeye dönüştürülmesi planlanmaktadır. Müzede Türkçenin tarihî dönemleri ziyaretçilere farklı materyallerle tanıtılacaktır. Ayrıca günümüzde kullanılan Türk dil ve lehçelerine de yer verilmesi planlanmaktadır.
Müzede kullanılması planlanan içeriklerin belgeler, örnekler ve haritalarla desteklenmesi öngörülmektedir. Bunun yanı sıra slaytlar aracılığıyla farklı dönemlere ilişkin bilgiler aktarılacaktır. Böylece Türkçenin geçmişten günümüze gelişiminin ziyaretçilere kapsamlı şekilde sunulması hedeflenmektedir.
Eski TDK Binası Depreme Karşı Güçlendirilecektir
Türkçe Müzesi projesi kapsamında eski TDK binasının fiziki durumu da değerlendirilmektedir. Binanın depreme dayanıklı hale getirilmesi yönünde karar alınmıştır. Müze kullanımına uygunluk açısından binanın fiziki şartları da incelenmektedir. Bu konuda ilgili uzmanların görüş ve önerilerinden yararlanılmaktadır. Ayrıca binanın depreme dayanıklılığı konusunda inceleme yapılması için ilgili Bakanlığa başvurulmuştur. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanması planlanan rapor doğrultusunda binanın mevcut durumu değerlendirilecektir.
TDK’nin Türkçe Projeleri Neyi Amaçlıyor?
TDK tarafından planlanan çalışmaların farklı alanlarda Türkçeye katkı sağlaması hedeflenmektedir. Projelerde hem dilin geçmişinin araştırılması hem de günümüzdeki kullanım özelliklerinin kayıt altına alınması amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda öne çıkan çalışmalar şöyle sıralanmaktadır:
- Türkçenin köken bilgisine ilişkin kapsamlı sözlük hazırlanması
- Türkiye Türkçesi ağızlarının bilimsel verilerle haritalandırılması
- Türkçenin tarihî dönemlerinin müze ortamında tanıtılması
- Günümüzdeki Türk dil ve lehçelerinin belgelerle sergilenmesi
- Türkçeye ilişkin bilimsel çalışmaların daha geniş kaynaklarla desteklenmesi
Üstelik bu çalışmaların tamamlanmasıyla Türkçenin geçmişi ve günümüzdeki farklı kullanımları daha kapsamlı şekilde kayıt altına alınacaktır.
Türkçenin Köken Bilgisi Sözlüğü projesiyle kelimelerin tarihsel gelişiminin ayrıntılı şekilde ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Bunun yanı sıra Türkiye Türkçesi Ağız Atlası ile bölgesel dil özellikleri haritalandırılacaktır. Eski TDK binasının Türkçe Müzesi’ne dönüştürülmesiyle de Türkçenin geçmişi ve günümüzdeki farklı biçimleri ziyaretçilere aktarılacaktır.