Nöbetçi Eczaneler
Kamuoyunda yeşil pasaport olarak bilinen hususi damgalı pasaportun kapsamının genişletilmesi için TBMM’ye iki yeni kanun teklifi sunuldu. Tekliflerde pilotlar ile mühendis ve mimarların belirli şartlarla bu haktan yararlanması önerildi. Yeşil pasaport hakkı için teklifler henüz yasalaşmadı ve İçişleri Komisyonu’nda bulunuyor.
Pilotlara Yeşil Pasaport İçin 5 Yıl Şartı
TBMM’ye sunulan tekliflerden biri pilotları kapsıyor. Teklifte, 5 yıl fiili olarak uçuş hizmeti veren pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesi amaçlanmaktadır. Teklif, 30 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulmuştur. 1 Ekim 2026 tarihinde ise İçişleri Komisyonu’na sevk edilmiştir. Teklif gerekçesinde pilotların yurt dışındaki mesleki faaliyetlerine dikkat çekiliyor. Özellikle eğitim, uçuş testleri ve uçak teslim alma süreçlerinde vize ihtiyacının ortaya çıkabildiği belirtiliyor. Bu nedenle pilotların uluslararası mesleki faaliyetlerini daha kolay sürdürebilmesi amaçlanmaktadır. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girmesi için kanun teklifinin yasama sürecinden geçmesi gerekiyor.
Mühendis ve Mimarlar İçin 10 Yıl Kıdem Şartı
Diğer teklif ise mühendis ve mimarları kapsıyor. Teklifte, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne bağlı odalara üye olan ve en az 10 yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara hususi damgalı pasaport verilmesi amaçlanmaktadır. Teklif 28 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulmuştur. 1 Ekim 2026 tarihinde İçişleri Komisyonu’na sevk edilmiştir. Mevcut TBMM kaydında teklifin durumu “Komisyonda” olarak gösterilmektedir. Teklif gerekçesinde mühendislik ve mimarlık faaliyetlerinin uluslararası çalışmalarla bağlantısına dikkat çekiliyor. Yurt dışındaki eğitim, panel, çalıştay ve konferanslara katılımın mesleki gelişim açısından önem taşıdığı belirtiliyor.
Tekliflerde Adli Şart da Bulunuyor
Her iki düzenlemede de belirli adli şartların aranması öngörülmektedir. Buna göre tekliflerde, ilgili suçlar bakımından soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şartına yer veriliyor. Dolayısıyla yalnızca mesleki kıdem veya fiili çalışma süresi yeterli olmayacak. Tekliflerde belirtilen diğer şartların da sağlanması gerekecek.
Mevcut Yeşil Pasaport Hakkı Kimlere Veriliyor?
Mevcut uygulamada hususi damgalı pasaport belirli kamu görevlilerine ve mevzuatta belirtilen bazı meslek gruplarına veriliyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan bilgilere göre birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurları kapsamda yer alıyor.
Ayrıca mevcut uygulamada farklı şartlara bağlı olarak bazı gruplara da hususi damgalı pasaport verilebiliyor.
Bunlar arasında;
- TBMM eski üyeleri ve eski bakanlar,
- Belirli şartları taşıyan belediye başkanları,
- Bazı kamu kurumu ve banka çalışanları,
- Belirli şartları sağlayan ihracatçılar,
- En az 15 yıl kıdeme sahip avukatlar,
- Mevzuatta belirtilen şartları taşıyan bazı öğretim üyeleri
bulunuyor. Bununla birlikte her grubun başvuru şartları farklılık gösterebiliyor.
Yeşil Pasaport Başvurularında Harç Uygulanıyor mu?
Hususi damgalı pasaportlar harçtan muaf tutuluyor. Bununla birlikte pasaport defter bedelinin ödenmesi gerekiyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün güncel bilgilendirmesinde bu ayrım açıkça belirtiliyor. Hususi damgalı pasaportlar, kanunda belirtilen usul ve şartlara göre en az 6 ay ve en fazla 10 yıl süreyle düzenlenebiliyor.
Teklifler Yasalaştı mı?
Pilotlar ile mühendis ve mimarları kapsayan yeni düzenlemeler henüz yasalaşmadı. TBMM kayıtlarında her iki teklifin de İçişleri Komisyonu’nda bulunduğu görülmektedir. Bu nedenle tekliflerin TBMM’ye sunulması, ilgili meslek gruplarının şu anda doğrudan yeşil pasaport alabileceği anlamına gelmemektedir. Öncelikle komisyon değerlendirmesinin ve devamındaki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Sonuç olarak yeşil pasaport hakkı konusunda pilotlar, mühendisler ve mimarları ilgilendiren yeni düzenlemeler Meclis gündemine taşınmıştır. Pilotlar için 5 yıl fiili uçuş, mühendis ve mimarlar için ise TMMOB üyeliğiyle birlikte 10 yıl kıdem şartı öngörülmektedir. Tekliflerin yasalaşıp yasalaşmayacağı ve şartların değişip değişmeyeceği ise TBMM’deki yasama sürecinin sonucuna göre netleşecek.