Yapay zekâ destekli dijital mükellef temsilcisi projesiyle vergi mükelleflerine 7/24 dijital hizmet sunulacaktır. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Yeni GİBİ projesi kapsamında yapay zekâ destekli sohbet robotunu devreye alacaktır. Böylece mükelleflerin vergi işlemlerine ilişkin sorularına gerçek zamanlı yanıt verilmesi hedeflenmektedir. Proje, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında dijital dönüşüm çalışmalarının bir parçası olarak planlanmaktadır.
Yapay Zekâ Destekli Dijital Mükellef Temsilcisi Nedir?
Dijital Mükellef Temsilcisi Projesi, vergi mükelleflerine çevrim içi destek sunmayı amaçlayan yeni bir dijital hizmet uygulamasıdır. GİB, proje kapsamında günün her saatinde çalışan özelleştirilmiş bir sohbet robotu geliştirecektir. Bu sistemin vergi mevzuatını temel alan bir yapay zekâ altyapısıyla çalışması planlanmaktadır. Projenin temel hedefleri arasında mükelleflerin bilgiye erişimini kolaylaştırmak ve hizmet süreçlerini hızlandırmak bulunmaktadır. Ayrıca yeni nesil iletişim kanallarıyla vatandaşlara daha etkin bir dijital hizmet sunulması amaçlanmaktadır. Böylece vergi işlemleri hakkında bilgi edinmek isteyen mükelleflerin dijital kanallardan yararlanması desteklenecektir.
Yeni GİBİ Projesi Ne Zaman Uygulamaya Geçecek?
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan düzenlemeler, GİB’in dijital hizmetlerini geliştirmeye yönelik çalışmalarını kapsamaktadır. Ancak Dijital Mükellef Temsilcisi Projesi için kesin bir hizmete açılış tarihi açıklanmamıştır. Planlama kapsamında vergi mevzuatının yapay zekâ altyapısına entegrasyonu tamamlanacaktır. Ardından sistemin gib.gov.tr adresinde uygulamaya alınması öngörülmektedir. Bunun yanı sıra GİBMOBİL uygulamasına da yapay zekâ entegrasyonu gerçekleştirilecektir. Yeni sistemle birlikte mükelleflerin dijital hizmetlere erişiminin kolaylaştırılması hedeflenmektedir. Bununla birlikte, hizmetin kapsamı ve kullanılabilecek özellikler uygulama sürecindeki açıklamalarla netleşecektir.
GİB’in Dijital Vergi Hizmetleri Genişletilecek
Gelir İdaresi Başkanlığı, yalnızca yapay zekâ destekli sohbet robotuyla sınırlı kalmayan bir dijital dönüşüm süreci yürütecektir. Vergi dairelerindeki belge ve tebligat işlemlerinin elektronik ortama taşınmasına yönelik çalışmalar da devam edecektir.
Bu kapsamda öne çıkan düzenlemeler şunlardır:
- Vergi dairelerinde düzenlenen belgelerin elektronik ortama aktarılması sürdürülecektir.
- Tebligat süreçlerinin elektronik kanallar üzerinden yürütülmesi yaygınlaştırılacaktır.
- Mükelleflere sunulan dijital hizmetlerin etkinliği artırılacaktır.
- Vergi işlemlerinde yeni teknolojilerden daha fazla yararlanılacaktır.
- Vergi sisteminin ihtiyaç duyduğu teknolojik ve beşerî altyapı geliştirilecektir.
Ayrıca vergi risklerinin daha hızlı belirlenmesi ve gerekli önlemlerin zamanında alınması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda dijital altyapının güçlendirilmesi, vergi idaresinin hizmet kapasitesini destekleyecektir.
Kayıt Dışılıkla Mücadelede Yapay Zekâ Kullanılacak
Vergi sistemindeki dijital dönüşüm çalışmaları, kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi de kapsayacaktır. Bu süreçte yapay zekâ, büyük veri ve risk analizi teknolojilerinden yararlanılacaktır. GİB, farklı veri kaynaklarından elde edilen bilgiler doğrultusunda risk analiz faaliyetlerini geliştirecektir. Böylece kayıt dışı faaliyetlerin tespit edilmesi ve vergi kayıplarına karşı önlem alınması desteklenecektir. Bunun yanı sıra borçlu mükelleflere yönelik takip işlemleri güçlendirilecektir. Kamu alacaklarının Hazineye daha hızlı aktarılması için gerekli çalışmalar sürdürülecektir. Vergi harcamaları da yeniden değerlendirilecek; etkin olmadığı belirlenen istisna, muafiyet ve indirimlerin kaldırılması gündeme alınacaktır.
Kamu Mali Yönetiminde Dijital Sistemler Yaygınlaştırılacak
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, kamu mali yönetiminde verimliliğin artırılmasına yönelik çeşitli düzenlemeler içermektedir. Bu kapsamda muhasebe ve harcama sistemlerinin bilişim altyapısı güçlendirilecektir. Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi bünyesinde yapay zekâ destekli erken uyarı ve tahminleme altyapısı oluşturulacaktır. Ayrıca kamu e-fatura uygulamasının kapsamı genişletilecektir. Böylece mali kontrol ve veri analitiği süreçlerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Program kapsamında şu çalışmalar da yürütülecektir:
- Kamu Personel Ödeme Sistemi, farklı istihdam türleri ve kamu idareleri genelinde yaygınlaştırılacaktır.
- e-Tahsilat ve e-teminat uygulamalarının kapsamı genişletilecektir.
- Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi’nin belediyelerde yaygınlaştırılması tamamlanacaktır.
- Tasarruf tedbirlerine uyum, risk esaslı izleme ve veri analitiğiyle denetlenecektir.
- Mali Analiz ve Kurumsal Raporlama Otomasyon Sistemi uygulamaya alınacaktır.
Bununla birlikte, döner sermayeli işletmelerin mali yönetim altyapısı güçlendirilecektir. İlgili mevzuatın güncellenmesi ve işletmelerin sisteme entegrasyonu için çalışmalar sürdürülecektir.
Kamu Taşıtlarında Yerli Üretim ve Çevreci Araçlar Öne Çıkacak
Programda kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması amacıyla taşıt yönetimine yönelik düzenlemelere de yer verilmektedir. Kamu taşıtlarının kullanımı, ihtiyaç analizleri doğrultusunda sistematik olarak gözden geçirilecektir. Taşıt ihtiyaçlarının öncelikle geçici tahsis veya ihtiyaç fazlası araçların devri yoluyla karşılanması planlanmaktadır. Yeni taşıt alımlarında ise ekonomik kullanım öncelikli olacaktır. Ayrıca yerli üretim araçlara ve çevreci taşıtlara öncelik verilecektir. Tedarik Varlık Yönetim Sistemi’nin satın alma ve taşınmaz malların kayıt ve takibine ilişkin uygulamaları da yaygınlaştırılacaktır. Böylece kamu varlıklarının izlenmesi ve yönetilmesinde dijital sistemlerden daha etkin yararlanılması hedeflenmektedir.
Dijital Mükellef Temsilcisi Vergi Hizmetlerinde Neleri Değiştirecek?
Yapay zekâ destekli dijital mükellef temsilcisinin temel katkısı, vergi hizmetlerine kesintisiz dijital erişim sağlanması olacaktır. Mükellefler, sistemin devreye alınmasıyla birlikte vergi mevzuatına ilişkin sorularına çevrim içi yanıt alabilecektir. Üstelik sistemin internet sitesi ve mobil uygulamayla bütünleştirilmesi planlanmaktadır. Böylece farklı dijital kanallar üzerinden hizmet sunulması mümkün olacaktır. Ancak sohbet robotunun hangi işlemleri doğrudan gerçekleştireceği ve hangi konularda yalnızca bilgi vereceği henüz ayrıntılı olarak açıklanmamıştır. Bu nedenle uygulamanın kapsamı, kullanım koşulları ve hizmete başlama tarihiyle ilgili resmî duyuruların takip edilmesi önem taşımaktadır.
Sonuç olarak, yapay zekâ destekli dijital mükellef temsilcisi projesiyle vergi hizmetlerinin 7/24 erişilebilir hâle getirilmesi hedeflenmektedir. Yeni GİBİ projesi kapsamında yapay zekâ entegrasyonu hem GİB internet sitesinde hem de GİBMOBİL uygulamasında gerçekleştirilecektir. Ayrıca elektronik belge ve tebligat süreçleri geliştirilecek, kamu mali yönetiminde dijitalleşme çalışmaları sürdürülecektir. Projenin kesin uygulama takvimi ise yapılacak resmî açıklamalarla netleşecektir.
