Kentsel dönüşüm süreçlerinde yeni bir uygulama hayata geçirilmektedir. Kentsel dönüşümde e-Devlet tebligat dönemi ile birlikte, dönüşüme girecek binalarda ev sahiplerine yapılacak tüm tebligatlar artık e-Devlet sistemi üzerinden gönderilmektedir. Bu değişiklik, sürecin hızlandırılması amacıyla sunulsa da ciddi hak kaybı risklerini beraberinde getirmektedir.
Kentsel dönüşümde e-Devlet tebligat dönemi nasıl işleyecektir?
Yeni sistem kapsamında, riskli yapı veya dönüşüm kararı alınan binalarda konut sahiplerine fiziki tebligat yapılmayacaktır. Bunun yerine tüm bildirimler elektronik ortamda e-Devlet üzerinden iletilmektedir. Tebligatı 15 gün içinde görmeyen veya dönüşüm kararına katılmayan mülk sahipleri için süreç otomatik olarak ilerlemektedir. Bu sürenin sonunda, ilgili konutların rayiç bedel üzerinden belediye tarafından satışa çıkarılması mümkün hale gelmektedir. Satış öncesinde karar 15 gün süreyle askıya alınmakta, itiraz gelmemesi halinde uygulama devreye sokulmaktadır.
Avukatlardan uyarı
Avukat Onur Cingil, uygulamanın ciddi riskler barındırdığını belirtmiştir. Düzenlemenin özellikle mülk sahipleri açısından hak kaybına yol açabileceğini vurgulamaktadır. Cingil, herkesin her gün e-Devlet sistemini kontrol etmesinin mümkün olmadığını belirterek, elektronik tebligatın görülmemesi halinde vatandaşların farkında olmadan satış sürecinin içine sürüklenebileceğini ifade etmektedir. Özellikle hisseli parseller, rezerv alanlar ve riskli yapı ilanlarında bu durumun daha büyük sorunlar yaratabileceği belirtilmektedir.
15 gün kuralı eleştirilmektedir
Yeni düzenlemede öne çıkan en kritik noktalardan biri, 15 gün içinde bildirim görülmediğinde işlemin kesinleşmesidir. Muhtarlıklara asılan ilanlar veya e-Devlet üzerinden yapılan duyuruların fark edilmemesi durumunda, vatandaşların itiraz ve dava açma hakkı fiilen ortadan kalkacaktır. Avukatlara göre bu durum, daha önce geçerli olan “vatandaşın haberdar edilmesi” ilkesini tersine çevirmektedir.
“Hız gerekçesiyle hak arama özgürlüğü daraltılmaktadır”
Uzmanlar, kentsel dönüşümün hızlandırılması gerekçesiyle yapılan bu değişikliğin Anayasa’ya aykırılık tartışmalarını da beraberinde getirdiğini söylemiştir. Önceki uygulamada posta yoluyla yapılan tebligatlarda devletin vatandaşın bilgilendirildiğinden emin olması gerekmekteydi. Yeni sistemde ise bu yükümlülük ortadan kaldırılmaktadır. Bu durumun, vatandaşları “hak kaybıyla can güvenliği arasında tercih yapmaya zorlayan” noktaya sürüklediği eleştirileri yapılmaktadır.
Kentsel dönüşümde e-Devlet tebligat dönemi uygulaması, süreci hızlandırmayı amaçlamaktadır. Ancak hukuki güvenlik ve hak arama özgürlüğü açısından ciddi soru işaretleri barındırmaktadır. Uzmanlar, dönüşümün teşvik edilirken vatandaşın mülkiyet hakkını koruyacak daha dengeli ve insan odaklı bir sistemin oluşturulması gerektiğini vurgulamaktadır.
