Nöbetçi Eczaneler
Danıştay metro ihaleleri kararı, kamu ihalelerinde önemli bir tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Yüksek mahkeme, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na tanınan dövizle ihale yapma yetkisini durdurdu. Karar, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin açtığı dava sonrası geldi. İBB, kendisine tanınmayan bu yetkinin bakanlığa verilmesini eşitsizlik olarak değerlendirmişti. Bu nedenle düzenlemenin kamu yararına aykırı olduğu savunulmuştu. Danıştay 13. Dairesi, söz konusu düzenlemenin uygulanması halinde telafisi zor zararlar doğabileceğini belirtti.
Dövizle ihale istisnası neden durduruldu?
Mahkeme kararında, sadece bakanlığa tanınan ayrıcalığın hukuka uygun olmadığı vurgulanmıştır. Aynı zamanda belediyelerin de benzer yetkilere sahip olması gerektiği ifade edilmiştir. Ancak mevcut düzenlemede belediyelere bu hak tanınmamaktaydı. Bu durum eşitlik ilkesine aykırı bulundu.
Kararda öne çıkan değerlendirmeler şöyle özetlenmektedir:
- Bakanlığa tanınan dövizle ihale yetkisi tek taraflıdır
- Belediyeler aynı hizmeti sunmasına rağmen kapsam dışı bırakılmıştır
- Bu durum kamu zararına yol açabilecek nitelik taşımaktadır
Bu gerekçelerle ilgili ifadenin yürütmesi durdurulmuştur.
Karar sonrası metro ihalelerinde ne değişecek?
Karar, ilk bakışta belediyelere yeni bir hak tanıyor gibi görünmektedir. Ancak durum tam olarak böyle değildir. Aksine, söz konusu düzenleme tamamen askıya alındığı için artık bakanlık da dövizle ihale açamayacaktır. Yani istisna geçici olarak ortadan kalkmıştır. Bu gelişme, özellikle büyük ölçekli metro projelerinde maliyet hesaplarını doğrudan etkilemektedir. Çünkü dövizle ihale, kur riskine karşı farklı avantajlar sağlayabilmektedir. Bunun yanı sıra yeni bir yasal düzenleme yapılmadan eski uygulamaya dönülmesi mümkün görünmemektedir.
Dövizle ihale uygulaması nasıl başlamıştı?
Türkiye’de kamu ihalelerinde döviz kullanımı 2016 yılında sınırlandırılmıştır. Türk Lirası’ndaki değer kaybı sonrası bu adım atılmıştır. Ancak ilerleyen süreçte bazı kurumlara istisnalar tanınmıştır. Önce BOTAŞ, ardından bazı bakanlıklar bu kapsama dahil edilmiştir. Son olarak Ulaştırma Bakanlığı’na, kent içi raylı sistem projelerinde dövizle ihale yapma hakkı verilmiştir. Fakat bu ayrıcalık, diğer kamu kurumlarını kapsamadığı için tartışma konusu olmuştur.
Danıştay metro ihaleleri kararı, kamu ihale sisteminde önemli bir boşluğu ortaya çıkarmaktadır. Mevcut istisna kaldırılmıştır ancak yerine yeni bir düzenleme henüz yapılmamıştır. Bu nedenle hem bakanlık hem de belediyeler için belirsizlik devam etmektedir. Önümüzdeki süreçte daha kapsayıcı ve eşitlikçi bir düzenleme yapılması beklenmektedir.