İzmir Limanı modernizasyon projesi kapsamında toplam 1,5 milyar dolarlık yatırım programı hayata geçirilecektir. Türkiye Varlık Fonu tarafından yürütülecek çalışmalarla limanın altyapısı yenilenecektir. Ayrıca büyük tonajlı gemilerin limana erişimi kolaylaştırılacaktır. Yatırımlar tamamlandığında konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU’ya ulaşması hedeflenmektedir. Türkiye Varlık Fonu (TVF) mülkiyetindeki İzmir Limanı, kapsamlı bir dönüşüm sürecine girmektedir. İki fazda gerçekleştirilecek yatırımlarla eski rıhtımlar yenilenecektir. Bunun yanı sıra dip taraması, otomasyon ve demir yolu bağlantılarının geliştirilmesi planlanmaktadır. Projenin Ege Bölgesi’nin dış ticaret ve lojistik kapasitesine katkı sağlaması beklenmektedir.
İzmir Limanı Modernizasyon Projesi İki Fazda Gerçekleştirilecek
İzmir Limanı için hazırlanan yatırım programının toplam büyüklüğü 1,5 milyar dolar olarak açıklanmıştır. Çalışmaların iki ayrı fazda yürütülmesi planlanmaktadır. TVF İzmir Limanı İcra Kurulu Üyesi Erhan Yelkenci, ilk fazın dört yıl içerisinde tamamlanmasının hedeflendiğini belirtmiştir. Bu aşamada kruvaziyer ve kargo rıhtımlarının yenilenmesi planlanmaktadır. İkinci fazın ise limanın işlem hacmine bağlı olarak 10 yıllık dönemde tamamlanması öngörülmektedir. Böylece limanın fiziksel altyapısının ve operasyonel kapasitesinin aşamalı şekilde geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Yatırım programında öne çıkan çalışmalar şunlardır:
- Eski rıhtımların yenilenmesi,
- Limanın yaklaşma kanalının derinleştirilmesi,
- Büyük tonajlı gemilere uygun altyapının oluşturulması,
- Konteyner elleçleme kapasitesinin artırılması,
- Otomasyon sistemlerinin geliştirilmesi,
- Demir yolu bağlantılarının güçlendirilmesi.
Bu yatırımlarla İzmir Limanı’nın uluslararası taşımacılıkta daha güçlü bir konuma ulaşması amaçlanmaktadır.
İzmir Limanı’nın Konteyner Kapasitesi 3 Milyon TEU’ya Çıkarılacak
Modernizasyon programının en önemli hedeflerinden biri, limanın yük elleçleme kapasitesinin artırılmasıdır. Yatırımlar tamamlandığında konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU’ya ulaşması planlanmaktadır. Diğer yük gruplarında ise yıllık 10 milyon ton kapasite hedeflenmektedir. Alport İş Geliştirme Direktörü Onurhan Kadıoğlu, limanın mevcut kapasitesine ilişkin ara hedefleri de açıklamıştır. Buna göre dip taraması sonrasında yıllık konteyner elleçleme kapasitesinin 1 milyon TEU’dan 1,6 milyon TEU’ya çıkarılması hedeflenmektedir. Uzun vadeli yatırım programıyla bu kapasitenin 3 milyon TEU seviyesine ulaştırılması planlanmaktadır. Ayrıca vinç başına saatlik 30 hareketin üzerinde operasyon hızına ulaşılması amaçlanmaktadır. Böylece gemilerin limanda geçirdiği sürenin azaltılması ve operasyonel verimliliğin artırılması hedeflenmektedir.
İzmir Körfezi’nde Dip Taraması 2027’de Başlayacak
İzmir Limanı’nın büyük tonajlı gemilere hizmet verebilmesi için dip taraması gerçekleştirilecektir. Çalışmaların 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması planlanmaktadır. Yaklaşık iki yıl sürmesi öngörülen tarama çalışmalarıyla yaklaşma kanalının derinliği artırılacaktır. Proje kapsamında kanal derinliğinin 17 metreye ulaştırılması hedeflenmektedir. Bu çalışmalar sayesinde 400 metre uzunluğundaki gemilerin limana ulaşabilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca büyük gemilerin İzmir Körfezi’ne girişinde yaşanan derinlik kısıtlarının azaltılması planlanmaktadır.
Dip taramasıyla birlikte şu kazanımların elde edilmesi hedeflenmektedir:
- Büyük tonajlı gemilerin limana erişiminin kolaylaştırılması,
- Yaklaşma kanalının derinliğinin artırılması,
- Gemilerin limana ulaşma sürecinin iyileştirilmesi,
- Limanın uluslararası taşımacılık kapasitesinin güçlendirilmesi,
- Körfezdeki operasyonel koşulların geliştirilmesi.
Bununla birlikte şirket yetkilileri, tarama çalışmalarının körfez ekosistemine de katkı sağlayacağını ifade etmiştir.
Kruvaziyer Rıhtımı Yenilenecek, 2029’da Yeniden Açılacak
Modernizasyon programı kapsamında yolcu taşımacılığı altyapısında da önemli değişiklikler planlanmaktadır. Statik sorunları bulunan kruvaziyer rıhtımının, iş güvenliği gerekçesiyle 2027 yılının başında kapatılması öngörülmektedir. Yenileme çalışmalarının yaklaşık iki yıl içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir. Buna göre kruvaziyer rıhtımının 2029 yılında yeniden hizmete açılması planlanmaktadır. Ayrıca limanın yolcu bölümü için işletmecilik görüşmeleri devam etmektedir. Yük ve yolcu operasyonlarının ayrı yönetim modelleriyle yürütülmesi hedeflenmektedir.
İzmir Limanı’nda Yeni İşletme Modeli Uygulanıyor
Türkiye Varlık Fonu, İzmir Limanı’nı 1 Ağustos 2026 tarihinde TCDD’den devralmıştır. Devir sonrasında limanda yeni bir yönetim ve işletme modeli uygulanmaya başlanmıştır. Yeni modelde mülkiyet ve yatırım sorumluluğu TVF İzmir Limanı Yönetim ve Yatırım AŞ bünyesinde tutulmaktadır. Yük operasyonlarının günlük ticari faaliyetlerini ise Alport yürütmektedir. TVF İzmir Limanı Genel Müdür Yardımcısı Arcan Fayatorbay, yeni modelin imtiyaz hakkı devri yapılmadan oluşturulduğunu açıklamıştır.
Bu kapsamda yönetim yapısında şu görev dağılımı uygulanmaktadır:
- TVF İzmir Limanı: Mülkiyet ve yatırım sorumluluğunu üstlenmektedir.
- Alport: Yük tarafındaki günlük ticari operasyonları yürütmektedir.
- Yolcu limanı: İşletmecilik görüşmeleri devam etmektedir.
Böylece yatırım kararları ve stratejik kontrol TVF bünyesinde tutulurken, günlük yük operasyonlarında özel işletme modeli uygulanmaktadır.
Limanda Operasyonel Verimlilik Dört Katın Üzerinde Artırıldı
İzmir Limanı’nda yeni işletme modelinin ardından operasyonel verimlilik çalışmaları da hız kazanmıştır. Alport Limanlar Koordinatörü Mustafa Levent Adalı, terminal operasyon işletim sisteminin devreye alındığını açıklamıştır. Ayrıca otomasyon yatırımları ve deneyimli personel desteğiyle operasyon süreçleri geliştirilmiştir. Adalı’nın paylaştığı verilere göre gemi başına saatlik hareket sayısı önemli ölçüde yükselmiştir. Devir öncesinde saatlik 13 hareket seviyesinde bulunan operasyon hızı, ağustos ayı itibarıyla 63’e çıkarılmıştır. Böylece operasyonel hareket sayısında dört katın üzerinde artış sağlanmıştır. Yeni yatırımlarla bu performansın daha ileri seviyelere taşınması hedeflenmektedir. Üstelik otomasyon sistemlerinin geliştirilmesiyle gemi bekleme sürelerinin azaltılması da planlanmaktadır.
Demir Yolu Taşımacılığının Payı Yüzde 30’a Çıkarılacak
İzmir Limanı’nın modernizasyon programında demir yolu bağlantıları da önemli bir yer tutmaktadır. Limanın mevcut demir yolu altyapısının güçlendirilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda Manisa, Aydın, Denizli ve İç Anadolu’daki üretim merkezlerinden düzenli demir yolu seferleri oluşturulması hedeflenmektedir. Alport İş Geliştirme Direktörü Onurhan Kadıoğlu, demir yolunun liman çıkışlarındaki payının yüzde 30’a yükseltilmesinin planlandığını açıklamıştır.
Bu hedef doğrultusunda:
- Üretim merkezleriyle liman arasındaki bağlantılar geliştirilecektir.
- Düzenli demir yolu seferleri planlanacaktır.
- Limana ulaşan yüklerin taşınma seçenekleri artırılacaktır.
- Lojistik süreçlerin daha verimli yürütülmesi amaçlanacaktır.
Böylece Ege Bölgesi’ndeki ihracatçıların limana erişiminin kolaylaştırılması hedeflenmektedir.
İzmir Limanı Yatırımları Ege İhracatının Rekabet Gücünü Artıracak
Modernizasyon programının bölgesel ticaret üzerinde de önemli etkiler oluşturması beklenmektedir. Özellikle büyük tonajlı gemilerin doğrudan limana ulaşabilmesi, lojistik süreçler açısından önem taşımaktadır. Yaklaşma kanalındaki derinlik sorununun giderilmesiyle yüklerin başka limanlar üzerinden aktarılma ihtiyacının azaltılması hedeflenmektedir. Böylece transit sürelerin kısalması ve navlun maliyetlerinin daha rekabetçi seviyelere gelmesi öngörülmektedir. Ayrıca demir yolu bağlantılarının geliştirilmesi, üretim merkezlerinin dış ticaret ağlarına erişimini kolaylaştıracaktır. Bunun yanı sıra limanın konteyner ve diğer yük gruplarındaki kapasite artışı, bölgesel lojistik altyapısını güçlendirecektir.
İzmir Limanı modernizasyon projesi kapsamında toplam 1,5 milyar dolarlık yatırım programı uygulanacaktır. İki fazda gerçekleştirilecek çalışmalarla konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU’ya, diğer yük kapasitesinin 10 milyon tona çıkarılması hedeflenmektedir. Ayrıca dip taraması, rıhtım yenilemeleri ve demir yolu yatırımları gerçekleştirilecektir. Projenin tamamlanmasıyla İzmir Limanı’nın uluslararası lojistik ağındaki konumunun güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
