RTÜK yapay zekâ sistemi ile medyada kadınlara yönelik olumsuz içeriklerin tespit edilmesi ve bu yayınlara hızlı müdahale edilmesi hedeflenmektedir. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında planlanan çalışma, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Veri Analiz Sistemi üzerinden yürütülecektir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) da bu süreçte işbirliği yapacaktır. Ayrıca kadınların toplumsal rolünü olumlu yansıtan ve fırsat eşitliğini destekleyen medya içeriklerinin yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır.
RTÜK Yapay Zekâ Sistemi Nasıl Çalışacak?
RTÜK yapay zekâ sistemi, medyada yer alan olumsuz içeriklerin belirlenmesini destekleyecek şekilde geliştirilecektir. Yapay zekâ destekli Veri Analiz Sistemi aracılığıyla kadınlara yönelik yayınların yanı sıra toplumun farklı kesimlerini ilgilendiren içerikler de incelenecektir. Bu kapsamda şiddet, istismar ve ayrımcılık unsurları taşıyan yayınların tespit edilmesi hedeflenmektedir. Böylece ilgili içeriklere yönelik müdahale süreçlerinin hızlandırılması planlanmaktadır. Çalışmalar, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı doğrultusunda ilgili kurumların işbirliğiyle yürütülecektir. Ancak sistemin teknik özellikleri, analiz yöntemleri ve uygulamaya geçiş tarihi henüz ayrıntılı olarak açıklanmamıştır.
Kadına Yönelik Şiddet ve Ayrımcılık İçeren Yayınlar İzlenecek
Yeni çalışma kapsamında medya içeriklerinde yer alan kadına yönelik şiddet, istismar ve ayrımcılık unsurlarının daha ayrıntılı sınıflandırılması planlanmaktadır. Bu doğrultuda mevcut akıllı işaretler sisteminin kriterleri güncellenecek ve uygulama alanı genişletilecektir. Akıllı işaretler sistemi, izleyicilerin yayın içeriklerinin niteliği hakkında bilgilendirilmesini sağlayan uygulamalar arasında yer almaktadır. Yeni düzenlemeyle izleyicilerin olumsuz içeriklere ilişkin daha etkin biçimde uyarılması amaçlanmaktadır.
Çalışmalar kapsamında özellikle şu başlıklar öne çıkmaktadır:
- Kadına yönelik şiddet içeren yayınların sınıflandırılması,
- İstismar unsuru taşıyan içeriklerin belirlenmesi,
- Kadınlara yönelik ayrımcılık içeren yayınların değerlendirilmesi,
- İzleyicileri bilgilendiren akıllı işaretler sisteminin geliştirilmesi.
Bunun yanı sıra medya hizmet sağlayıcılarının yayınlarına yönelik denetim süreçleri de güçlendirilecektir. Böylece ilgili içeriklerin mevzuat kapsamında değerlendirilmesi ve gerekli işlemlerin yürütülmesi desteklenecektir.
RTÜK Denetimleri ve Yaptırım Süreçleri Güçlendirilecek
Program kapsamında kadına yönelik şiddet, ayrımcılık ve istismar içeren yayınlara karşı denetim mekanizmalarının etkinliği artırılacaktır. Bu amaçla 6112 sayılı Kanun kapsamında öngörülen denetim ve yaptırım süreçlerinin güçlendirilmesi planlanmaktadır. RTÜK, yayın hizmetlerini ilgili mevzuat doğrultusunda denetlemektedir. Yeni çalışmayla birlikte yapay zekâ destekli analiz imkânlarından yararlanılarak olumsuz içeriklerin daha hızlı belirlenmesi hedeflenmektedir.
Ancak yapay zekâ sisteminin tespitlerinin hangi değerlendirme aşamalarından geçeceği henüz açıklanmamıştır. Ayrıca sistemin teknik çalışma biçimi ve tespit sonrasında uygulanan işlemlerin ayrıntıları da netleşmemiştir. Bu nedenle yapay zekâ destekli analizlerin mevcut denetim mekanizmalarıyla nasıl bütünleştirileceği, ilerleyen dönemde yapılan açıklamalarla netlik kazanacaktır.
Kadınların Toplumsal Rolünü Destekleyen İçerikler Teşvik Edilecek
Çalışmalar yalnızca olumsuz yayınların tespit edilmesiyle sınırlı kalmayacaktır. Kadınların toplumsal rolünü olumlu yansıtan ve fırsat eşitliğini destekleyen görsel ve işitsel içeriklerin teşvik edilmesi de planlanmaktadır. Bu kapsamda medyanın kadınlara yönelik olumlu tutum ve davranışların gelişmesine katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Ayrıca kadınların toplumsal yaşamdaki konumunu güçlendiren yayınların yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Böylece medya içeriklerinde ayrımcılıkla mücadele edilirken toplumsal farkındalığı destekleyen yayınlara da önem verilecektir. Bununla birlikte, söz konusu içeriklerin hangi destek mekanizmalarıyla teşvik edileceğine ilişkin ayrıntılar henüz paylaşılmamıştır.
Medya Okuryazarlığı İçin Dijital Arşiv Hazırlanacaktır
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında medya okuryazarlığına yönelik eğitici içeriklerin dijital ortamda bir araya getirilmesi de öngörülmektedir. Kadının ve ailenin güçlenmesini destekleyen içeriklerden oluşan bir dijital arşiv hazırlanacaktır. Arşiv, kurumsal platformlar ve sosyal medya hesapları üzerinden kamuoyunun erişimine sunulacaktır. İçeriklerin yapılandırılmış bir katalog hâlinde düzenlenmesi planlanmaktadır. Bu uygulamayla vatandaşların eğitici yayınlara daha kolay ulaşması amaçlanmaktadır. Ayrıca medya okuryazarlığı konusunda farkındalık oluşturulması ve aileyi güçlendiren içeriklerin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.
RTÜK Yapay Zekâ Sistemi Ne Zaman Uygulamaya Geçecek?
RTÜK yapay zekâ sistemi için çalışmalar, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında planlanmaktadır. Ancak sistemin hangi tarihte kullanıma açılacağına ilişkin kesin bir takvim henüz açıklanmamıştır. Uygulamanın kapsamı, teknik özellikleri ve denetim süreçleriyle ilişkisi de ilerleyen aşamalarda netleşecektir. Bu nedenle sistemin kullanımına ilişkin ayrıntılar için RTÜK ve ilgili kamu kurumlarının resmî açıklamalarının takip edilmesi önem taşımaktadır.
Sonuç olarak, RTÜK yapay zekâ sistemi ile medyada kadınlara yönelik olumsuz içeriklerin tespit edilmesi ve müdahale süreçlerinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Akıllı işaretler sisteminin güncellenmesi, yayın denetimlerinin etkinleştirilmesi ve eğitici dijital içeriklerin yaygınlaştırılması da programın önemli başlıkları arasında yer almaktadır. Sistemin uygulama takvimi ve teknik ayrıntıları ise yapılan resmî açıklamalarla netleşecektir.
