Nöbetçi Eczaneler
Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi amacıyla yeni adımlar atılacaktır. Bu kapsamda uzun dönemli bakım sigortası için altyapı hazırlanacaktır. Çalışmalar, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’a dahil edilecektir. Türkiye’de yaşlı nüfusun artması, sosyal güvenlik politikalarında yeni ihtiyaçları gündeme getirmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 65 yaş ve üzeri nüfus son beş yılda yüzde 20,5 artmıştır. Böylece yaşlı nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşmıştır. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı da yüzde 11,1 seviyesine çıkarılmıştır. Bununla birlikte doğurganlık oranındaki düşüşün sosyal güvenlik dengesi üzerindeki etkileri de dikkate alınacaktır.
Uzun Dönemli Bakım Sigortası İçin Altyapı Hazırlanacak
2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da bakım hizmetlerine yönelik yeni bir yapı oluşturulacaktır. İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla uygulama altyapısının hazırlanması planlanmaktadır. Özellikle yaşlılık ve kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan kişilere yönelik destekler güçlendirilecektir. Bu kapsamda evde ve kurumlarda sunulan bakım hizmetlerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin daha sürekli bir yapıya kavuşturulması planlanmaktadır. Uzaktan sağlık hizmetleriyle bütünleşik bir sistem oluşturulması da hedefler arasında yer almaktadır. Böylece yaşlı bireylerin bakım ihtiyaçlarının daha kapsamlı şekilde karşılanması amaçlanacaktır. Bunun yanı sıra ailelerin üstlendiği bakım yükünün azaltılması sağlanacaktır.
Yaşlı Nüfusun Artışı Yeni Politikaları Gündeme Getirdi
Türkiye’nin yaşlanan nüfus yapısı, sosyal güvenlik sisteminin geleceği açısından önem taşımaktadır. TÜİK’in 2025 yılı verileri bu değişimin hızlandığını göstermektedir. 2020 yılında Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus 7 milyon 953 bin 555 kişi olarak açıklanmıştır. Bu grubun toplam nüfus içindeki oranı ise yüzde 9,5 olarak kaydedilmiştir. 2025 yılına gelindiğinde yaşlı nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye yükselmiştir. Böylece yaşlı nüfusun toplam nüfus içerisindeki payı yüzde 11,1’e çıkarılmıştır.
Yaşlı nüfusun yaş gruplarına göre dağılımında da dikkat çekici sonuçlar ortaya konulmuştur. Buna göre yaşlı nüfusun;
- Yüzde 62,9’u 65-74 yaş grubunda yer almaktadır.
- Yüzde 27,9’u 75-84 yaş grubunda bulunmaktadır.
- Yüzde 7,8’i 85 yaş ve üzerindeki kişilerden oluşmaktadır.
Ayrıca Türkiye’de 100 yaş ve üzerindeki 8 binden fazla kişinin bulunduğu açıklanmıştır. Bu nedenle bakım hizmetlerine yönelik ihtiyaçların önümüzdeki dönemde artması beklenmektedir.
Evde Bakım ve Sağlık Hizmetleri Güçlendirilecek
Yeni dönemde bakım hizmetlerinin yalnızca kurumlarla sınırlı tutulmaması planlanmaktadır. Evde sunulan sağlık ve bakım hizmetlerinin kapsamının genişletilmesi hedeflenmektedir. Özellikle günlük yaşam aktivitelerini bağımsız şekilde gerçekleştiremeyen kişilere yönelik desteklerin artırılması sağlanacaktır. Bununla birlikte palyatif bakım hizmetlerinin sürekliliğinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Uzaktan sağlık hizmetleriyle bakım sistemlerinin bütünleştirilmesi de planlanmaktadır. Böylece sağlık ve bakım hizmetlerine erişimin daha etkin hale getirilmesi hedeflenecektir. Bu çalışmalarla birlikte artan yaşlı bağımlılık oranının oluşturduğu yük azaltılacaktır. Ayrıca ailelerin bakım sorumluluğunun daha dengeli şekilde paylaşılması sağlanacaktır.
Sosyal Güvenlik Sisteminde Mali Sürdürülebilirlik Hedeflenecek
Bakım ekonomisinin geliştirilmesi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğiyle birlikte ele alınacaktır. Sağlık hizmetlerine erişimin korunmasıyla finansal sürdürülebilirliğin sağlanması hedeflenecektir. Bu doğrultuda sağlık hizmetlerinin geri ödeme süreçlerinde yeni denetim modelleri geliştirilecektir. Risk analizleri ve hizmet sunucularının davranışları da değerlendirmeye alınacaktır. Ayrıca veri analizi üzerinden geri ödeme kriterleri yeniden incelenecektir. Değer bazlı geri ödeme yöntemlerinin yaygınlaştırılması planlanmaktadır. Hızlı artış gösteren harcama gruplarında kaynak kullanımının daha etkin hale getirilmesi sağlanacaktır. Bu konuda yeni yılın ilk çeyreğinde somut çıktıların oluşturulması öngörülmektedir.
Sağlık Market Uygulamasının Kapsamı Genişletilecek
Sağlık Market uygulamasının kapsamının genişletilmesi de planlanmaktadır. Böylece daha fazla ilaç ve tıbbi malzemenin uygulamaya dahil edilmesi sağlanacaktır. Tedarik zincirinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülecektir. Bunun yanı sıra üniversite hastanelerinin yönetim yapısının daha etkin hale getirilmesi hedeflenmektedir. Eğitim, araştırma ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilir bir model içerisinde yürütülmesi amaçlanmaktadır. Bu adımların sosyal güvenlik sisteminin mali yapısına katkı sağlaması beklenmektedir.
Daha Uzun Süre İstihdamda Kalınması Teşvik Edilecek
Yeni Orta Vadeli Program kapsamında çalışma hayatına yönelik düzenlemeler de yapılacaktır. Özellikle kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek politikalar geliştirilecektir. Bu düzenlemelerde hakkaniyet ve aktüeryal dengenin korunması önceliklendirilecektir. Ayrıca sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi hedeflenecektir. Sistemin dışında kalan farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik uygulamalar geliştirilecektir. Böylece daha geniş bir kesimin sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi sağlanacaktır. Bunun yanı sıra mevcut mevzuatın yeni nesil çalışma biçimlerine uyarlanması planlanmaktadır. Değişen iş gücü piyasası koşullarına daha uyumlu bir yapı oluşturulacaktır.
Prim Takip ve Tahsilat Süreçleri Güçlendirilecek
Sosyal güvenlik sisteminin gelir tarafının güçlendirilmesi için prim süreçleri de yeniden ele alınacaktır. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçlerinin etkinleştirilmesi planlanmaktadır. Ayrıca kurumların bilişim sistemleri güçlendirilecektir. Kurumlar arasındaki veri paylaşımının artırılması da sağlanacaktır. Böylece sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali göstergelerinin düzenli şekilde izlenmesi mümkün hale getirilecektir. Elde edilen veriler doğrultusunda yeni politikaların geliştirilmesi sağlanacaktır.
Sonuç olarak uzun dönemli bakım sigortası için 2027-2029 döneminde önemli bir altyapı çalışması yürütülecektir. Yaşlanan nüfusun ihtiyaçları doğrultusunda evde bakım, sağlık ve sosyal güvenlik hizmetleri güçlendirilecektir. Ayrıca mali sürdürülebilirliğin korunması ve bakım yükünün azaltılması amacıyla yeni uygulamalar hayata geçirilecektir.