Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’de yapay zeka alanındaki yenilikçi buluşlar için yeni bir başvuru sistemi kurulacaktır. Yapay Zeka Hızlı Hat uygulaması, TÜRKPATENT bünyesinde hayata geçirilecektir. Böylece yapay zeka teknolojileriyle ilgili sınai mülkiyet başvurularının daha hızlı incelenmesi sağlanacaktır. Uygulamanın bir yıl içinde devreye alınması hedeflenmektedir.
Yapay Zeka Hızlı Hat ile Başvuru Süreçleri Hızlandırılacak
Yeni uygulama, 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında yürütülecektir. Çalışmalar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda sürdürülecektir. Ayrıca ilgili kurum ve kuruluşların katkısıyla kapsamlı bir düzenleme çerçevesi oluşturulacaktır. Yapay zeka teknolojileri ve bu teknolojileri kullanan buluşlar desteklenecektir. Bunun yanı sıra bu alandaki sınai mülkiyet başvurularının daha hızlı sonuçlandırılması sağlanacaktır.
Uygulama kapsamında başvurular için iki önemli süreç işletilecektir:
- Şeffaf beyan süreci uygulanacaktır.
- Hızlandırılmış inceleme mekanizması işletilecektir.
Böylece yenilikçi çalışmaların fikri mülkiyet haklarıyla daha etkin korunması amaçlanacaktır. Aynı zamanda teknoloji yatırımları açısından daha öngörülebilir bir ortam oluşturulacaktır.
Yapay Zeka Sistemleri İçin Risk Bazlı Kurallar Getirilecek
Yapay zeka alanındaki düzenlemeler yalnızca sınai mülkiyet başvurularıyla sınırlandırılmayacaktır. Güvenilir ve yenilikçi bir ekosistem oluşturulması için kapsamlı kurallar hazırlanacaktır. Bu kapsamda hukuki ve etik ilkeler birlikte ele alınacaktır. Ayrıca güvenlik standartları ve veri yönetişimi kuralları belirlenecektir. Yanlış bilgiyle mücadeleye yönelik yöntemler de ortak çerçeveye dahil edilecektir. Düzenlemelerde Avrupa Birliği’nin risk temelli yaklaşımı dikkate alınacaktır. Buna göre yapay zeka sistemlerine risk seviyelerine göre farklı yükümlülükler getirilecektir.
Düşük, Orta ve Yüksek Riskli Sistemler Ayrıştırılacak
Düşük riskli uygulamalar için daha sade kontrol listeleri hazırlanacaktır. Orta riskli sistemlerde kısa form Algoritmik Etki Değerlendirmesi kullanılacaktır. Yüksek etkili sistemlerde ise daha kapsamlı belgeler istenecektir. Bu kapsamda genişletilmiş Algoritmik Etki Değerlendirmesi hazırlanacaktır. Ayrıca kamuya açık özet Model Kartı oluşturulacaktır. Denetleyici kurumlara ayrıntılı teknik dosya da sunulacaktır.
Sağlık ve eğitim alanındaki sistemler yüksek etkili kabul edilecektir. İstihdam ve sosyal yardım uygulamaları da bu kapsama alınacaktır. Kredi değerlendirme ve biyometrik tanıma sistemleri de değerlendirilecektir. Bunun yanı sıra kolluk ve adalet süreçlerindeki sistemler kapsama dahil edilecektir. Çocukları ve hassas grupları doğrudan etkileyen uygulamalar da yüksek etkili sayılacaktır.
Yapay Zeka Alanında Bir Yıl İçinde Yeni Rehber Hazırlanacak
Eylem planı kapsamında risk temelli düzenlemelerin kısa sürede oluşturulması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda orantılı risk rehberi ile sektör eklerinin yayımlanması planlanmaktadır. Ayrıca yeni devreye alınacak yüksek etkili kamu yapay zeka sistemlerinde standart bir paket uygulanacaktır. Bu pakette Algoritmik Etki Değerlendirmesi ve Model Kartı bulunacaktır. Böylece kamu kurumlarında kullanılan yüksek etkili sistemlerin daha şeffaf şekilde değerlendirilmesi sağlanacaktır. Üstelik denetim süreçlerinin ortak standartlara bağlanması mümkün hale getirilecektir.
Kişisel Verilerin Kullanımına Yönelik Kurallar Güçlendirilecektir
Yapay zeka düzenlemelerinde kişisel verilerin korunmasına da özel önem verilecektir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü arasındaki uyum güçlendirilecektir. Bu uyum çalışmaları, yapay zekaya özgü veri işleme senaryolarını kapsayacak şekilde genişletilecektir. Ayrıca otomatik karar alma süreçlerinde açıklanabilirlik yükümlülükleri ayrıntılandırılacaktır. Yapay zeka modellerinin eğitiminde kişisel verilerin kullanımına ilişkin kurallar da netleştirilecektir. Bunun yanı sıra sınır ötesi veri transferine ilişkin koşullar belirlenecektir. Böylece vatandaşların temel hak ve özgürlüklerinin korunması hedeflenecektir. Aynı zamanda girişimciler ve yatırımcılar için güvenli bir ortam oluşturulacaktır.
Yapay Zeka Buluşlarında Yeni Dönem Başlatılacaktır
Türkiye’de yapay zeka alanındaki teknolojik gelişmeler için fikri mülkiyet korumasının güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda Yapay Zeka Hızlı Hat uygulamasıyla başvuru süreçlerinin hızlandırılması planlanmaktadır.
Bununla birlikte risk bazlı yapay zeka kuralları ve veri koruma düzenlemeleri de geliştirilecektir. Böylece yenilikçi teknolojilerin desteklenmesi ve yatırım ortamının güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Uygulamanın bir yıl içinde hayata geçirilmesiyle yapay zeka buluşları için daha hızlı ve öngörülebilir bir süreç oluşturulacaktır.