Türkiye’de kamu çalışanlarının yapay zeka kullanımına yönelik yeni bir eğitim programı hazırlanmıştır. Kamu personeline yapay zeka eğitimi verilmesi ve temel yapay zeka okuryazarlığının zorunlu hale getirilmesi planlanmaktadır. Eğitimlerin e-öğrenme yöntemiyle yürütülmesi öngörülmektedir. Çalışanlara temel eğitimin yanı sıra görevlerine uygun uygulama modülleri de sunulacaktır. Eğitimlerin kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu tutulması planlanmaktadır. Ayrıca yalnızca katılım durumu değil, başarı düzeyi de düzenli olarak takip edilecektir.
Kamu Personeline Yapay Zeka Eğitimi Nasıl Verilecek?
Yeni eğitim programının 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile uyumlu yürütülmesi planlanmaktadır. Programın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda uygulanması öngörülmektedir. Eğitimlerin temel amacı, kamu çalışanlarının yapay zekayı güvenli ve etkin kullanmasını sağlamaktır. Bu kapsamda çalışanlara temel kavramlar ve kullanım alanları hakkında bilgi verilecektir. Bunun yanı sıra çalışanların görevlerine göre kısa uygulama modüllerinden yararlanması sağlanacaktır. Böylece eğitimlerin yalnızca teorik bilgilerle sınırlı tutulmaması hedeflenmektedir.
Zorunlu Yapay Zeka Eğitiminde Hangi Konular Yer Alacak?
Hazırlanacak eğitim programında yapay zekanın farklı kullanım alanlarına yer verilecektir. Özellikle güvenli ve sorumlu kullanım konusunda temel yetkinliklerin kazandırılması amaçlanmaktadır.
Eğitimlerde ele alınması planlanan başlıca konular şöyle sıralanmaktadır:
- Yapay zekanın temel kavramları
- Üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı
- Kişisel verilerin korunması
- Yanlış bilgi ve dezenformasyona karşı farkındalık
- Derin sahte içeriklerin tanınması
- Yapay zekanın etik kullanımı
- Kamu hizmetlerinde yapay zeka kullanımına ilişkin temel ilkeler
Bu eğitimlerle kamu çalışanlarının yapay zeka araçlarını daha bilinçli kullanması hedeflenmektedir. Ayrıca güvenlik ve veri koruma risklerine karşı farkındalığın artırılması planlanmaktadır.
Eğitim Başarısı Düzenli Olarak Takip Edilecek
Yeni sistemde yalnızca eğitimlerin tamamlanması yeterli görülmeyecektir. Personelin eğitimlerde gösterdiği başarı düzeyinin de izlenmesi planlanmaktadır. Ölçme ve değerlendirme süreçleri sonucunda temel yetkinlik seviyeleri belirlenecektir. Eğitimleri başarıyla tamamlayan personele seviye bazlı mikro sertifikalar verilmesi öngörülmektedir. Böylece kamu çalışanlarının yapay zeka konusundaki temel yetkinliklerinin belgelendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca farklı seviyelerde eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi kolaylaştırılacaktır.
Her Kamu Kurumunda Yapay Zeka Yöneticisi Görevlendirilecek
Kamu kurumlarında yapay zeka dönüşümünün koordinasyonu için yeni bir yönetim modeli oluşturulacaktır. Her kurumda bu alandan sorumlu üst düzey bir yönetici veya birim amiri görevlendirilecektir. Görevlendirilen yöneticinin kurumun yapay zeka projelerini takip etmesi planlanmaktadır. Ayrıca projelerden oluşan portföyün yönetilmesi ve ilerleme durumunun raporlanması sağlanacaktır. Bunun yanı sıra yapay zeka kullanım alanlarının belirlenmesi için kurum genelinde çalışmalar yürütülecektir. Başarılı uygulamaların diğer alanlara yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.
Kamu Kurumları Üç Yıllık Yapay Zeka Yol Haritası Hazırlayacak
Sorumlu yöneticilerin görevlendirilmesinin ardından kurumlara yeni bir planlama yükümlülüğü getirilecektir. Buna göre tüm kurumların 12 hafta içerisinde üç yıllık Yapay Zeka Yol Haritası hazırlaması planlanmaktadır. Yol haritalarında yıllık hedeflerin de belirlenmesi öngörülmektedir. Böylece yapay zeka yatırımlarının kurumlar arasında daha koordineli şekilde yürütülmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca projelerin belirli bir plan dahilinde pilotlanması ve başarılı sonuçların yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Bu süreçte “tara-pilotla-ölçekle” yaklaşımının kullanılması planlanmaktadır.
10 Bakanlıkta En Az 30 Yapay Zeka Pilotu Başlatılacak
Plan kapsamında ilk 12 ay içerisinde önemli sayıda pilot uygulamanın başlatılması hedeflenmektedir. En az 10 bakanlıkta toplam 30 veya daha fazla yapay zeka pilotunun yürütülmesi planlanmaktadır. Ayrıca en az 10 kritik kamu hizmeti için pilot uygulamadan ölçeklendirmeye kadar uzanan bir sistem oluşturulacaktır. Başarı kriterlerini karşılayan projelerin 6 ila 12 ay içerisinde genişletilmesi öngörülmektedir. Bunun yanı sıra küçük ve orta ölçekli alımların pilot uygulamalarda önceliklendirilmesi planlanmaktadır. Yapay zeka projelerine yönelik kamu alımlarında teknogirişim belgesi bulunan girişimlere yönelik şartların uygulanması öngörülmektedir.
e-Devlet Yapay Zeka Uygulamalarında Öncelikli Alan Olacak
Kamu hizmetlerinde yapay zeka kullanımının en önemli alanlarından biri e-Devlet olarak belirlenmiştir. Vatandaşların yapay zeka destekli hizmetlerle doğrudan buluşturulması planlanmaktadır. İlk aşamada bazı hizmetlerin pilot olarak uygulanması öngörülmektedir. Bu kapsamda kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi ve başvuruların ön kontrolü üzerinde çalışmalar yapılacaktır. Ayrıca akıllı belge desteği gibi uygulamaların da pilotlanması planlanmaktadır. En az 5 yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin e-Devlet üzerinden geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Yapay Zeka Sistemlerinde İnsan Gözetimi Korunacak
Kamu hizmetlerinde kullanılacak yapay zeka sistemleri için belirli güvenlik ilkeleri uygulanacaktır. Özellikle kişisel verilerin korunmasına önem verilmesi planlanmaktadır. Bunun yanı sıra yapay zeka tarafından alınan kararların açıklanabilir olması gerekecektir. İnsan gözetiminin korunması da temel ilkeler arasında tutulacaktır. Kamu kurumlarında kullanılacak yüksek etkili yapay zeka sistemlerinin de değerlendirme süreçlerinden geçirilmesi zorunlu hale getirilecektir. Ayrıca bu sistemler için belgelendirme süreçlerinin uygulanması planlanmaktadır.
Sonuç olarak kamu personeline yapay zeka eğitimi, Türkiye’nin kamu sektöründeki dijital dönüşüm hedefleri kapsamında zorunlu hale getirilecektir. Eğitimlerde güvenli kullanım, veri koruma ve etik ilkeler öne çıkarılacaktır. Ayrıca kamu kurumlarında yapay zeka yöneticileri görevlendirilecektir. İlk 12 ayda en az 10 bakanlıkta 30 pilot uygulamanın başlatılması hedeflenmektedir. e-Devlet üzerinden yapay zeka destekli kamu hizmetlerinin yaygınlaştırılması da planlanmaktadır.
