İzmir Limanı yatırımı kapsamında toplam 1,5 milyar dolarlık modernizasyon planı açıklanmıştır. Türkiye Varlık Fonu (TVF) mülkiyetindeki limanda altyapı yenileme ve kapasite artırma çalışmaları yürütülecektir. İki fazda gerçekleştirilmesi planlanan yatırımlarla büyük tonajlı gemilere hizmet verilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU’ya, diğer yük kapasitesinin ise 10 milyon tona çıkarılması hedeflenmektedir.
İzmir Limanı İçin 1,5 Milyar Dolarlık Yatırım Planlandı
Türkiye’nin önemli ticaret ve lojistik merkezlerinden İzmir Limanı, kapsamlı bir modernizasyon sürecine girmektedir. Yatırım programıyla eski rıhtımların yenilenmesi ve yaklaşma kanalının derinleştirilmesi planlanmaktadır. Çalışmaların iki fazda yürütülmesi öngörülmektedir. İlk fazın dört yıl içerisinde tamamlanması hedeflenirken ikinci fazın limanın işlem hacmine bağlı olarak ilerlemesi planlanmaktadır. İkinci faz için öngörülen süre ise 10 yıl olarak açıklanmıştır.
Modernizasyon kapsamında şu çalışmaların gerçekleştirilmesi planlanmaktadır:
- Eski kargo ve kruvaziyer rıhtımlarının yenilenmesi,
- Yaklaşma kanalında dip taraması yapılması,
- Limanın yük elleçleme kapasitesinin artırılması,
- Terminal operasyonlarının daha verimli hale getirilmesi,
- Demir yolu bağlantısının ve lojistik entegrasyonun güçlendirilmesi.
Bununla birlikte yatırımların mevcut liman faaliyetlerini kesintiye uğratmadan sürdürülmesi amaçlanmaktadır. Böylece altyapı yenileme süreciyle ticari operasyonların birlikte devam etmesi hedeflenmektedir.
İzmir Limanı Yeni İşletme Modeliyle Yönetilecek
Türkiye Varlık Fonu, İzmir Limanı’nı 1 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarından (TCDD) devralmıştır. Yeni model kapsamında limanın mülkiyeti ve yatırım sorumluluğu TVF İzmir Limanı Yönetim ve Yatırım AŞ bünyesinde kalacaktır. Yük operasyonlarını ise Alport yürütecektir. Buna göre TVF, yatırımları ve stratejik yönetimi üstlenirken Alport günlük ticari yük faaliyetlerini gerçekleştirecektir. TVF İzmir Limanı Genel Müdür Yardımcısı Arcan Fayatorbay, işletme modelinin imtiyaz hakkı devri olmadan oluşturulduğunu belirtmiştir. Ayrıca yolcu limanının işletilmesine yönelik görüşmelerin sürdüğü bildirilmiştir. Bu modelle yatırım kararlarının ve ana yönetim kontrolünün TVF bünyesinde tutulması amaçlanmaktadır. Operasyonel faaliyetlerin uzman bir işletmeci tarafından yürütülmesiyle de verimliliğin artırılması hedeflenmektedir.
Dip Taraması 2027 Yılının İlk Çeyreğinde Başlayacak
İzmir Limanı modernizasyonunun önemli aşamalarından birini yaklaşma kanalındaki dip taraması oluşturacaktır. Çalışmaların 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması planlanmaktadır. TVF İzmir Limanı İcra Kurulu Üyesi Erhan Yelkenci, yaklaşık iki yıl sürmesi beklenen çalışmalarla büyük tonajlı gemilerin limana erişiminin kolaylaştırılacağını açıklamıştır. Bu kapsamda 400 metre uzunluğa ulaşan gemilerin limana yanaşabilmesi hedeflenmektedir. Yaklaşma kanalının 17 metre derinliğe ulaştırılması da yatırım planında yer almaktadır. Böylece büyük gemilerin limana erişiminde yaşanan fiziksel kısıtların azaltılması amaçlanmaktadır. Dip taramasıyla birlikte limanın deniz ulaşım kapasitesinin geliştirilmesi beklenmektedir. Ayrıca çalışmaların İzmir Körfezi ekosistemine katkı sunması da hedefler arasında gösterilmiştir.
Kruvaziyer Rıhtımı 2027 Yılında Yenilenecek
Modernizasyon planı, yolcu gemilerine hizmet veren kruvaziyer rıhtımını da kapsamaktadır. Statik sorunları bulunduğu belirtilen rıhtımın iş güvenliği gerekçesiyle 2027 yılının başında kapatılması planlanmaktadır. Yaklaşık iki yıl sürmesi öngörülen yenileme çalışmalarının ardından rıhtımın 2029 yılında yeniden hizmet vermesi hedeflenmektedir. Bu süreçte rıhtımın fiziksel koşullarının iyileştirilmesi ve güvenli kullanımının sağlanması amaçlanmaktadır. Bununla birlikte limanın yolcu operasyonlarına ilişkin işletme görüşmeleri de devam etmektedir. Dolayısıyla kruvaziyer faaliyetlerinin gelecekteki işletme yapısı, yürütülen görüşmeler doğrultusunda şekillenecektir.
İzmir Limanı Konteyner Kapasitesi 3 Milyon TEU’ya Çıkarılacak
İzmir Limanı yatırımı kapsamında yük elleçleme kapasitesinin önemli ölçüde artırılması hedeflenmektedir. Planın nihai hedefleri arasında yıllık konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU’ya, diğer yük kapasitesinin ise 10 milyon tona çıkarılması bulunmaktadır. TEU, konteyner taşımacılığında 20 feet uzunluğundaki standart konteyneri esas alan ölçü birimidir. Bu nedenle kapasite artışı, limanın konteyner trafiğini daha yüksek hacimlerde yönetebilmesi açısından önem taşımaktadır. Alport İş Geliştirme Direktörü Onurhan Kadıoğlu, yaklaşma kanalındaki çalışmaların ardından ilk aşamada yıllık konteyner elleçleme kapasitesinin 1 milyon TEU’dan 1,6 milyon TEU’ya yükseltilmesinin hedeflendiğini belirtmiştir. Yatırım planında daha yüksek nihai kapasite hedefi bulunurken 1,6 milyon TEU, açıklanan ilk aşama hedefi olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca gemi bekleme sürelerinin ve rıhtımda geçirilen zamanın azaltılması amaçlanmaktadır. Operasyonel verimliliğin artırılması için vinç başına saatte 30 hareketin üzerinde bir hıza ulaşılması da planlanmaktadır. Böylece gemilerin limanda daha kısa sürede yükleme ve boşaltma işlemlerini tamamlaması hedeflenmektedir.
Gemi Başına Saatlik Hareket Sayısı 63’e Yükseldi
Alport Limanlar Koordinatörü Mustafa Levent Adalı, limanda operasyonel verimliliği artırmaya yönelik çalışmaların işletme devrinin ardından başladığını açıklamıştır. Adalı’nın verdiği bilgilere göre terminal operasyon işletim sistemi devreye alınmıştır. Deneyimli personel ve otomasyon uygulamalarıyla gemi başına saatlik hareket sayısı, devir öncesindeki 13 seviyesinden Ağustos 2026 itibarıyla 63’e yükselmiştir. Bu değişim, açıklanan göstergede operasyonel hızın dört katından fazla arttığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte planlanan altyapı yatırımlarının tamamlanmasıyla daha yüksek verimlilik seviyelerine ulaşılması amaçlanmaktadır.
Demir Yolunun Liman Taşımacılığındaki Payı Yüzde 30 Olacak
İzmir Limanı’nın modernizasyonunda demir yolu taşımacılığının geliştirilmesi de önemli bir yer tutmaktadır. Manisa, Aydın, Denizli ve İç Anadolu’daki üretim merkezlerinden limana düzenli demir yolu seferleri planlanmaktadır. Alport yetkilileri, liman çıkışlarında demir yolunun payını yüzde 30 seviyesine yükseltmeyi hedeflemektedir. Bu amaçla limanın demir yolu bağlantısının daha etkin kullanılması öngörülmektedir. Büyük gemilerin doğrudan limana uğrayabilmesi, bölgedeki ihracatçılar açısından çeşitli avantajlar sağlayabilecektir. Aktarma ihtiyacının azalması, taşıma sürelerinin kısalması ve navlun maliyetlerinde rekabet avantajı elde edilmesi beklenmektedir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki üretim merkezlerinin limana erişiminin güçlendirilmesi, dış ticaret faaliyetlerini destekleyebilecektir. Ayrıca demir yolu taşımacılığının payının artması, lojistik seçeneklerin çeşitlendirilmesine katkı sağlayabilecektir.
İzmir Limanı Yatırımı Ne Zaman Tamamlanacak?
İzmir Limanı için açıklanan yatırım programı iki ayrı fazdan oluşmaktadır. İlk fazın dört yılda tamamlanması planlanırken ikinci fazın limanın işlem hacmine bağlı olarak 10 yıllık süreçte ilerlemesi öngörülmektedir. Dip taramasının 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması ve yaklaşık iki yıl sürmesi beklenmektedir. Kruvaziyer rıhtımının ise yenileme çalışmalarının ardından 2029 yılında yeniden hizmete açılması hedeflenmektedir. Bununla birlikte 3 milyon TEU konteyner kapasitesi ve 10 milyon ton diğer yük kapasitesi, modernizasyonun nihai hedefleri arasında yer almaktadır. Bu hedeflere ulaşılması, planlanan yatırımların aşamalı biçimde tamamlanmasına bağlı olacaktır.
Sonuç olarak İzmir Limanı yatırımı, toplam 1,5 milyar dolarlık bütçesiyle Türkiye’nin önemli lojistik altyapı projeleri arasında yer almaktadır. Rıhtım yenilemeleri, dip taraması, kapasite artışı ve demir yolu bağlantılarının güçlendirilmesi planlanmaktadır. Yatırımların tamamlanmasıyla limanın daha büyük gemilere hizmet vermesi ve dış ticaret operasyonlarında daha etkin bir merkez haline gelmesi amaçlanmaktadır.
