Köprü ve otoyol özelleştirme sürecine ilişkin yeni karar Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kararla birlikte 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri kapsam içine alınmıştır. Ayrıca çok sayıda otoyol ve çevre yolu da değerlendirmeye dahil edilmiştir.
Köprü ve Otoyol Özelleştirme Kararıyla Hangi Yollar Kapsama Alındı?
Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki çeşitli ulaşım varlıkları özelleştirme kapsamına alınmıştır. Bu kapsamda özellikle İstanbul’daki iki önemli boğaz köprüsü dikkat çekmiştir. 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü için özelleştirme süreci başlatılmıştır. Bunun yanı sıra otoyollar ve çevre yollarıyla bağlantılı bazı tesisler de kapsama dahil edilmiştir. Böylece özelleştirme programının kapsamı genişletilmiştir.
15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet Köprüleri Özelleştirilecek
Karar kapsamında İstanbul Boğazı’ndaki iki köprünün işletme haklarının değerlendirilmesi planlanmıştır. Söz konusu köprüler 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü olarak açıklanmıştır. Özelleştirme sürecinin 30 yıllık işletme dönemi üzerinden yürütülmesi öngörülmüştür. Ancak köprülerin mülkiyetinin devredilmeyeceği özellikle belirtilmiştir. Buna göre kamuya ait mülkiyet yapısının korunması planlanmıştır. Buna karşılık işletme ve kullanım haklarının farklı modellerle değerlendirilmesine imkân sağlanmıştır.
Özelleştirme Süreci 30 Yıllık Dönemi Kapsayacak
Karar kapsamında özelleştirme işlemlerinin 30 yıllık süre üzerinden gerçekleştirilmesine yönelik yöntemler belirlenmiştir. Varlıkların tamamı veya belirli bölümleri ayrı ayrı değerlendirilebilecektir.
Süreç kapsamında farklı özelleştirme yöntemlerinin kullanılması planlanmıştır. Buna göre aşağıdaki yöntemlerden biri veya birkaçı uygulanabilecektir:
- İşletme hakkı devri
- Kiralama
- Mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi
- Gelir ortaklığı modeli
- İşin gereğine uygun diğer yöntemler
Ayrıca birden fazla yöntemin birlikte uygulanmasına da imkân tanınmıştır. Böylece her varlık için farklı bir işletme modelinin oluşturulabilmesi sağlanmıştır.
Niğde-Pozantı Otoyolu da Özelleştirme Kapsamına Alındı
Özelleştirme kapsamına alınan ulaşım varlıkları İstanbul’daki köprülerle sınırlı tutulmamıştır. Niğde-Pozantı Otoyolu da yeni karar kapsamında değerlendirilmiştir. Gaziantep Çevre Otoyolu da özelleştirme kapsamına alınan ulaşım varlıkları arasında yer almıştır. Ayrıca Bursa Çevre Otoyolu’nun belirli bağlantı yolları da programa dahil edilmiştir. Bu kapsamda Bursa Çevre Otoyolu’nun Çağlayan Kavşağı-Yenişehir Kavşağı arasındaki bağlantı yolları değerlendirmeye alınmıştır.
Otoyolların Bakım ve Hizmet Tesisleri de Kapsama Alındı
Yeni düzenlemede yalnızca otoyolların kendisi değerlendirilmemiştir. Bu güzergâhlar üzerinde bulunan bazı tesisler de özelleştirme programına dahil edilmiştir. Özelleştirme kapsamına alınan unsurlar arasında bakım, işletme ve hizmet tesisleri bulunmaktadır. Bunun yanı sıra ticaret toplama ve yük aktarma merkezleri de kapsama alınmıştır. Böylece otoyolların işletilmesine yardımcı olan tesislerin de aynı süreç içerisinde değerlendirilmesi sağlanmıştır. Özelleştirme kapsamının yalnızca yol işletme haklarıyla sınırlandırılmaması dikkat çekmiştir.
Özelleştirme İşlemleri 31 Aralık 2031’e Kadar Tamamlanacak
Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında özelleştirme işlemleri için bir son tarih de belirlenmiştir. Buna göre sürecin 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanması planlanmıştır. Bu tarihe kadar gerekli özelleştirme işlemlerinin yürütülmesi öngörülmüştür. Hangi varlık için hangi yöntemin kullanılacağı ise süreç içerisinde belirlenecektir. Bununla birlikte işletme hakkı devri veya kiralama gibi yöntemlerin uygulanması mümkün olacaktır. Gelir ortaklığı modeli de seçenekler arasında tutulmuştur.
Mülkiyet Devri Yapılmadan İşletme Hakları Değerlendirilecek
Kararın en önemli ayrıntılarından biri mülkiyet devrine ilişkin olmuştur. Özelleştirme kapsamında bulunan varlıkların mülkiyetinin devredilmeyeceği açıklanmıştır. Buna göre köprü, otoyol ve ilgili ulaşım varlıklarının mülkiyeti kamu bünyesinde tutulacaktır. Ancak işletme veya kullanım hakları belirlenen yöntemlerle özel sektöre devredilebilecektir. Bu model sayesinde ulaşım altyapısının mülkiyet yapısının korunması amaçlanmıştır. Aynı zamanda işletme süreçlerinde farklı modellerin kullanılmasına olanak sağlanmıştır.
Köprü ve Otoyol Özelleştirme Sürecinde Yeni Dönem Başlıyor
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile özelleştirme sürecinin kapsamı netleştirilmiştir. İstanbul’daki iki boğaz köprüsünün yanı sıra farklı bölgelerdeki otoyol ve bağlantı yolları da programa dahil edilmiştir. Süreçte mülkiyet devri yapılmadan işletme ve gelir modellerinin uygulanması planlanmıştır. Ayrıca özelleştirme işlemlerinin 2031 yılı sonuna kadar tamamlanması hedeflenmiştir.
Köprü ve otoyol özelleştirme kararıyla 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri kapsam altına alınmıştır. Niğde-Pozantı Otoyolu ve Gaziantep Çevre Otoyolu da özelleştirme programına dahil edilmiştir. Bursa Çevre Otoyolu’nun belirli bağlantı yolları da değerlendirmeye alınmıştır. Süreçte mülkiyet devri yapılmayacak, farklı işletme modelleri uygulanabilecektir. Özelleştirme işlemlerinin 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması planlanmıştır.
