Dijital Şirket Platformu, teknoloji ve yenilik odaklı girişimlerin büyümesini desteklemek amacıyla hayata geçirilecektir. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında, Türkiye’nin teknoloji geliştirme kapasitesinin artırılması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda, ölçeklenebilir iş modellerine sahip girişimlerin kurulması ve uluslararası rekabet gücü kazanması teşvik edilecektir. Program kapsamında yeşil ve dijital dönüşüm öncelikli alanlar arasında yer almaktadır. Ayrıca nitelikli araştırma ve geliştirme (AR-GE) çalışmalarının yaygınlaştırılması planlanmaktadır. Özel sektörün yenilik kapasitesinin güçlendirilmesi ve araştırma faaliyetleri için alternatif finansman kaynaklarının oluşturulması da hedeflenmektedir.
Dijital Şirket Platformu Hangi Girişimleri Destekleyecek?
Dijital Şirket Platformu ile teknoloji ve yenilik odaklı, ölçeklenebilir iş modeline sahip girişimlere odaklanılacaktır. Özellikle uluslararası pazarlarda rekabet edebilecek teknoloji şirketlerinin kurulması ve büyümesi teşvik edilecektir. Bu çalışmalarla bir milyar dolar ve üzeri değerlemeye ulaşabilecek şirketlerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Söz konusu girişimlerin küresel ölçekte büyümesi ve Türkiye’nin teknoloji ekosistemine katkı sağlaması beklenmektedir. Bunun yanı sıra, girişimcilik desteklerinin farklı aşamalarda sürdürülmesi planlanmaktadır. Yatırım Tabanlı Girişimcilik Destek Programı kapsamında yeni çağrılar açılacaktır. Başvuru, destek ve izleme süreçleri de program çerçevesinde yürütülecektir.
Doktora Öğrencilerine ve Bilim İnsanlarına Yeni Destekler Sağlanacak
2027 yılı programında, araştırma kapasitesinin geliştirilmesi için akademik insan kaynağına yönelik desteklere de yer verilmektedir. Bu kapsamda doktora öğrencilerinin AR-GE projelerinde görev alması teşvik edilecektir. Lisansüstü Bursları Performans Programı kapsamında çağrıya çıkılacaktır. Başvuru ve destek süreçleri yürütülerek araştırmacıların projelerde daha fazla yer alması hedeflenecektir. Ayrıca AR-GE merkezlerinde doktora mezunu personel istihdamının artırılması için çalışmalar yapılacaktır.
Bilim insanlarının Türkiye’deki araştırma faaliyetlerine katılımını güçlendirmek amacıyla farklı programlar da uygulanacaktır. Bu doğrultuda;
- Konuk veya Akademik İzinli Bilim İnsanı Destekleme Programları yılda altı kez başvuruya açılacaktır.
- Yurt dışında çalışan Türk bilim insanlarının Türkiye’deki araştırmacılarla ortak proje geliştirmesi desteklenecektir.
- Genç araştırmacıların yetiştirilmesi ve bilimsel iş birliği ağlarının kurulması için çalışmalar yürütülecektir.
Böylece akademi, kamu ve özel sektör arasındaki araştırma iş birliklerinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Ürünleştirme Yol Haritaları Hazırlanacak
Türkiye’nin yeşil dönüşüm hedefleri doğrultusunda, araştırma sonuçlarının somut ürünlere dönüştürülmesine yönelik çalışmalar yürütülecektir. Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında, özel sektör öncülüğünde üniversite ve kamu iş birliği desteklenecektir. İhtisaslaşmış AR-GE ve Yenilik Platformları aracılığıyla Ürünleştirme Yol Haritaları (ÜYH) hazırlanacaktır. Bu yol haritaları doğrultusunda yeşil dönüşüme katkı sağlayacak ürün veya ürün gruplarının geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Ayrıca Ürünleştirme Programları (ÜPG) aracılığıyla belirlenen ürünlerin geliştirilmesine destek sağlanacaktır. Bu süreçte üniversitelerin, kamu kurumlarının ve özel sektör kuruluşlarının ortak çalışmaları önem taşıyacaktır. Araştırma üniversitelerinin kapasitesinin artırılması da programın öncelikleri arasında bulunmaktadır. Araştırma Üniversite Destek Programı kapsamında performans odaklı destekler sürdürülecektir. Bunun yanı sıra, araştırma altyapılarının erişilebilirliğini artırmak amacıyla mevcut veri tabanlarının geliştirilmesi planlanmaktadır.
Patent Araştırması ve Teknoloji Transferi Desteklenecek
Yeni teknolojilerin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi için teknoloji transferi faaliyetlerine yönelik destekler devam edecektir. Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) Destekleme Programı kapsamında, ofislere hedef ve performans odaklı destek sağlanacaktır. Öte yandan, AR-GE merkezlerinin patent araştırması yapma kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda patent veri tabanlarının kullanımı ve patent araştırma yöntemleri hakkında eğitimler verilecektir.
Sanayi Yenilik Ağ Mekanizması (SAYEM) ve Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı gibi mekanizmalar aracılığıyla teknoloji geliştirme çalışmaları da desteklenecektir. Araştırma altyapılarının özel sektör AR-GE merkezleri ve kamu AR-GE birimleriyle iş birliği yapması teşvik edilecektir. Ayrıca kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu kritik bileşenlerin geliştirilmesine yönelik projelere destek verilecektir. Bu projelerde ihtiyaç sahibi kurumların eş finansman sağlaması öngörülmektedir. Böylece stratejik teknolojilerin yerli imkânlarla geliştirilmesine katkı sunulması hedeflenmektedir.
2027 Yılında AR-GE Harcamaları İçin Hangi Hedefler Belirlendi?
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Türkiye’nin AR-GE harcamalarına ve araştırmacı istihdamına ilişkin hedefleri de içermektedir. Programda açıklanan öngörüler, araştırma faaliyetlerinin ekonomik büyüme ve teknoloji geliştirme açısından önemini ortaya koymaktadır.
Belirlenen hedefler şu şekilde sıralanmaktadır:
- AR-GE harcamalarının GSYH içindeki payı: 2026 yılında yüzde 1,73, 2027 yılında yüzde 1,89 olarak öngörülmektedir.
- Özel sektörün AR-GE harcamalarındaki payı: 2026 yılında yüzde 65,9, 2027 yılında yüzde 66,4 olarak hedeflenmektedir.
- Tam zamanlı eş değer AR-GE personeli: 2027 yılında 403 bin 409 kişiye ulaşması beklenmektedir.
- Tam zamanlı eş değer araştırmacı sayısı: 2027 yılında 311 bin 505 kişiye ulaşması planlanmaktadır.
Bu hedefler doğrultusunda, özel sektörün araştırma faaliyetlerindeki ağırlığının artırılması amaçlanmaktadır. Üstelik nitelikli araştırmacı sayısının yükseltilmesiyle teknoloji geliştirme kapasitesinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
Türkiye’nin Teknoloji Girişimciliğinde Yeni Dönem Başlıyor
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, teknoloji girişimciliği, AR-GE yatırımları ve yeşil dönüşüm alanlarında yeni hedefler ortaya koymaktadır. Dijital Şirket Platformu ile ölçeklenebilir iş modellerine sahip girişimlerin büyümesi ve uluslararası rekabet gücü kazanması teşvik edilecektir.
Bunun yanı sıra akademik araştırmaların desteklenmesi, patent çalışmalarının yaygınlaştırılması ve ürünleştirme süreçlerinin güçlendirilmesi planlanmaktadır. AR-GE harcamaları ve araştırmacı istihdamına ilişkin hedefler de bu dönüşümün önemli bileşenlerini oluşturmaktadır. Sonuç olarak, Dijital Şirket Platformu ve diğer destek mekanizmalarıyla Türkiye’nin teknoloji ve yenilik ekosisteminin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
