İnşaat maliyetleri neden artıyor? Usta eksikliği sektörü zorluyor mu?

İnşaat maliyetleri neden artıyor sorusu, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2026 Mart ayı inşaat maliyet endeksi sonrası yeniden gündeme gelmiştir. Açıklanan verilere göre inşaat maliyet endeksi mart ayında aylık bazda yüzde 2,76 artış göstermiştir. Yıllık artış oranı ise yüzde 27,24 seviyesinde gerçekleşmiştir. Sektör temsilcileri, özellikle işçilik maliyetlerinde yaşanan yükselişin dikkat çekici seviyeye ulaştığını belirtmektedir. Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkanı Hakan Şişik de yaptığı açıklamada kalifiye eleman eksikliğinin maliyetleri doğrudan etkilediğini ifade etmektedir.

İşçilik maliyetleri yükseliş göstermektedir

Hakan Şişik, TÜİK tarafından açıklanan verilerin sektör üzerindeki maliyet baskısının sürdüğünü ortaya koyduğunu belirtmektedir. Bunun yanı sıra önceki yıllara kıyasla daha öngörülebilir bir sürecin oluştuğunu ifade etmektedir. Açıklanan verilere göre malzeme endeksi aylık bazda yüzde 3,50 artış göstermiştir. İşçilik maliyetlerinde yaşanan yıllık artış ise yüzde 30,07 seviyesine ulaşmıştır.

Şişik’e göre işçilik maliyetlerindeki yükselişin temel nedenleri arasında şunlar yer almaktadır:

• Kalifiye usta eksikliği
• Mesleki eğitimin sektör ihtiyaçlarının gerisinde kalması
• Gençlerin inşaat sektörüne ilgisinin azalması
• Projelerde uzayan teslim süreleri

Uzmanlara göre bu durum, yalnızca maliyetleri değil aynı zamanda üretim hızını da doğrudan etkilemektedir.

Kentsel dönüşüm projeleri maliyet baskısını artırmaktadır

Artan maliyetlerin özellikle büyükşehirlerde sürdürülen dönüşüm çalışmalarını zorlaştırdığı belirtilmektedir. Anadolu Yakası’nda yoğun biçimde devam eden dönüşüm projelerinde maliyet artışlarının kat karşılığı oranlarını etkilediği ifade edilmektedir.

Hakan Şişik, maliyet artışlarının hak sahipleriyle yapılan sözleşmeler üzerinde de baskı oluşturduğunu aktarmaktadır. Özellikle finansman yükünün artması, yeni projelerde süreci daha karmaşık hale getirmektedir. Uzmanlara göre maliyet baskısının azaltılması için bazı desteklerin önem taşıdığı belirtilmektedir:

• Yerli malzeme üretiminin desteklenmesi
• Kentsel dönüşüm projelerinde vergi ve harç muafiyetlerinin artırılması
• Uygun maliyetli konut kredisi modellerinin oluşturulması
• Şantiye süreçlerine yönelik teşviklerin artırılması
• Kalifiye eleman sorunu büyümektedir

Sektör temsilcileri, şantiyelerde en büyük sorunun artık malzeme değil insan kaynağı olduğunu ifade etmektedir. Kalifiye ustaların ve teknik ekiplerin yetersiz kalması, işçilik maliyetlerini yukarı taşımaktadır. Bunun yanı sıra usta eksikliği nedeniyle projelerde teslim sürelerinin uzadığı belirtilmektedir. Uzayan süreçlerin ise finansman yükünü daha ağır hale getirdiği vurgulanmaktadır. Şişik’e göre meslek liseleriyle sektör arasındaki bağın güçlendirilmesi önem taşımaktadır. Aynı zamanda sertifikasyon programlarının yaygınlaştırılması gerektiği ifade edilmektedir.

İnşaat maliyetleri neden artıyor sorusu, sektör temsilcilerinin açıklamalarıyla daha net biçimde yanıt bulmaktadır. Uzmanlara göre kalifiye eleman eksikliği, artan işçilik giderleri ve malzeme fiyatlarındaki yükseliş maliyet baskısını büyütmektedir. Özellikle kentsel dönüşüm projelerinde sürdürülebilir üretim için yeni destek modellerinin önem kazandığı değerlendirilmektedir.